دویای ڤەنزوێلا.. پەیامەیل "ئاڵشتکاری" رەسێد ئەرا عراق و ناوچەگە
شەفەق نيوز- بەغداد/ قاهیرە/ رامەلڵا/ مۆسكۆ
دویای تەنیا سێ رووژ لە هاتن ساڵ نوو 2026، نەخشەی ژاوەژاو هەرێمی و ناودڵەتی دیار دا چماێ وەشیوەیگ زویوەزوی جویلە کەێد، وەگەرد رویداوەیل ڤەنزوێلا، و خەسەوکردن گورزەیل ئاسمانی سعودیە لە یەمەن، و وەردەوامی ناڕەزایەتیەیل لە ئیران، وەگەرد وەردەوەردەی سیاسی و سەربازی وازیگ لە چەن شوینیگ.
ئی جموجویلە نە وە یەک وەختەو پرسیاریگ قویل هاوردە کە ئایا ناوچەگە لە لیو سەردەم نوویگ لە جەنگ وسیاس، کە لە ئامرازەیلی جیاوازە وەلێ رخدارایی لە جارانی کەمتر نییە.
چەودیاریکەرەیل نووڕن کە ئی رویداوەیلە لە ماوەی کوڵیگ لە ئاڵشتبوینەیل فراوانتر لە سیاسەت ناودوڵەتی جیاوە نیەکریەێد، کە هیزە گەورەیل لە وەردەمیان ئەمریکا، روی وەرەو دووارە یەکەوخستن پرسەیل جەنگ کەن، وەشیوەیگ نا ئاسایی، کە ژاوەژاو ناوخوەیی و جەنگەیل وە جینشینی و زوورهاوردن ئابووری و سیاسیی گرێدەو، کە رخباری دروس کەێد لەوە کە عراق بوودە یەکیگ لە شوینەیل ئەرا ئی دیاردەیل کەڵافەبویە.
ژاوەژاو بەرنامەدار
ئاسف مولحم وەڕیەوبەر ناوەند "جی ئێس ئێم" ئەرا تۆێژینەوە لە مۆسکۆ، ئی رویداوەیلە کەفێدە چوارچیوەیگ فراوانتر، کە هەر یەک لەی شیوەیلە، چ لە ئیران یا لوبنان یا غەززە یا یەمەن یا هەر ناوچەیگ لە جیهان، کەفتنەسە ژاوەژاویگ کە مدووەیل خوەیان دیرن، وەلێ ئەوەک سیاسەت جیهان رانێد و کشت چشتیگ وەدەس خوەیە ئەمریکاس.
مولحم ئەرا ئاژانس شەفەق نیوز وتیش: ژاوەژاو دەسمیەتی دەوڵەتەیل دەێد وەتایبەت ئەمریکا، ئەرا دەسوەردان و وەدەسهاوردن خەڵاتەیل وە رەفتار چزداین، دیاری کرد کە ناڕەزایەتیەیل ئابووری لە ئیران ئەرا نموونە، هیلێد دەوڵەتەیل خوەرئاوا بویشن رژیم دیموکراتی نییە و ئەرا حکومڕانی خاس نییە، و تەقەلای چزدان تەهران وەڕی دامەزراوەیل نەتەوەیی و ناودەوڵەتی.
وتیش: نەوین ئارامی لە یەمەن و لوبنان و سوریا دەر لەنوای دەسوەردان دەوڵەتەیل خوەرئاوا لە کاروبار ئی دەوڵەتەیلە واز کەێد، و وەکارهاوردن ناکۆکیەیل سیاسییان، تەم هەر ئەرا سوودگردن لە سامانەیلیان، وەلێ هەمیش ئەرا دویرخستن رووسیا و چین لەلییان.
جەنگەیل وە جینشینی
لەلای خوەییش، مامووستای هویر سەهیۆنی لە زانکۆی ئەسکەندەریە، ئەحمەد فوئاد ئەنوەر ئویشێد: رویداوەیل ئمڕوو دووارە دروسکردن چاپ نوویگە لە جەنگەیل وە جینشینی، دیاری کرد کە جەنگەیل دی رویوەڕوی نییە، وەلێ بویەسە جەنگ پشتپەردە.
ئەنوەر لە قسەیلی ئەرا ئاژانس شەفەق نیوز هوشداری دەێد
کە پرس عراقی شایەت وەڕی مشتومڕ ناوخوەیی واز بکریەێد هەکاتی یەمەن و سودان، و هەر وەو شیوە کە لایەن ئیسرائیلی پشت وەپی بەسێد لە غەززە و لوبنان، دووپاتیش کرد کە ئی پرسەیلە کاغەزەیل وەردەسن چۆنە ناو دانوسەنین ناوەین لایەنەیل دەوڵەتی گەورە.
قۆناغ نوویگ
ئەشرەف عەکە پسپۆڕ لە پەیوەندیەیل ناودەوڵەتی لە رامەلڵا، دویرترەک لەوە چوود، کە رویداوەیل وە نشانەیگ ئاشکرا زانێد ئەرا قۆناغ هەرێمی نوویگ، و عراق ئامانجە لە چوارچیوەی گیرهاوردن ئیران و ناوچەگە و کوشتن هەر پڕۆژەیج لەڕوی رەفتار ئەمریکی - ئیسرائیلی - خوەرئاوایی بووسێد.
عەکە ئەرا ئاژانس شەفەق نیوز وتیش: لەیەک چەکانن هاتگ نزیکەو بویە لەور کردەوەیل ئەمریکا و ئیسرائیل لە جیهان، وتیش: پرۆسەی سەهیۆ- ئەمریکی دیارە وەرانەور زاڵبوین و داگیرکاری و تاڵانکردن سامانەیل گەل و دەوڵەتەیل.
وەقسەی ئەو، خوەرھەڵات ناوڕاس زیاتر کەفێدە ناو ئی قۆناغە لەسای ئەو رێککەفتنەیلە کە دیارە ناوەین دەوڵەتە گەورەیل لە سیستەم ناودەوڵەتی کریەن، و ری وەی ریکارەیل و پەلامارەیلە دەن.
پرسەیل دویاخریای
ئەحمەد یاسری، سەرۆک ناوەند عەرەبی ئوسترالی ئەرا تۆێژینەوەیل ستراتیژی، لەناوەین گەشەیل ئیسە و سەردەم سیاسی گریە دەێد، کە وت: ئی کارەیلە گشتی دویا خریانە ئەرا ساڵ 2026.
یاسری ئەرا ئاژانس شەفەق نیوز دیاری کەێد کە رویداوەیل یەمەن شیویان بەڵەیدەر ئامانج و بەرژەوەنیەیل ناوەین ئیمارات و سعودیە نشان دەێد، و خوەینشاندان لە ئیران جزیر فشاریگە لە ناوەو ئەرا ئامادەکردن وەئامانجگردن لە دەیشتەو، و ڤەنزوێلا ئەویش چگە ناو هاوکیشەی ئەمریکی، کە جویر ئاڵشتکاریە.
پەیامەیل ئەرا عراق
هەرلیوا، دکتۆر عیسام فەیلی مامووستای زانستەیل سیاسی لە زانکۆی موستەنسریە دوینێد کە نووڕین ئەمریکی نوویگ هەس ئەرا لەناوبردن هەر چشتیگ نیگەرانی بکەێد، چ لە ڤەنزوێلا یا لە ئیران، دووپاتیش کرد کە واشینتۆن چەن رەفتاریگ وەکار تیارێد وەلێ یەک دەرئەنجامە.
فەیلی لە قسەیلی ئەرا ئاژانس شەفەق نیوز وتیش: دەسوەردان لە ڤەنزوێلا سەربازی بوی، و لە ئیران وە جویلەدان جادەس، وتیش: شایەت ئەمریکا خوەی دەسبەێدە وەر یا وە هاوپەیمانەیلیر لەناویان ئیسرائیل، کە ئامادەکاری ئەرا پەلاماریگ جیاواز کەێد لە ئیران، لەناو قسەوباسیگ کە جەنگ دوانزە رووژەگە سەرتایگ بوی.
لە باوەت عراق فەیلی دووپات کەێد کە پەیامەیل ساڤایا کلکریای ئەمریکا ئاشکرا بوین ئەرا باڵە چەکدارەیل و سیاسەتمەدارەیل، کە بیچەککردن و دژە گەندەڵی و نەیشتن دەسوەردان دەرەکی لە پرس عراقی لەناویان بوی، و ئی پەیامەیلە جویر ئەوە بوین وەرجە دەسوەردان لە ڤەنزوێلا، هوشداری دا کە هیچ ناوچەیگ لە پەلامار ئەمریکا دویر نییە.
وتیش: راگەیانن دەسگیرکردن سەرۆک ڤەنزوێلا و ژنەگەی پەیامیگ هەڵگرێد ئەرا گشت ئەو سەرۆک و دەوڵەتەیلە کە لەڕوی بەرژەوەنیەیل ئەمریکا وسیەن، کە ئویشێد ناوچەگە کەفتیەسە کەنار پەلامارەیل گەورە، و هەر دەنگیگ لەوە رازی نیەوود هاتێ بکەفێدە ئەو چارەنویسە.
دویای دەسگیر سەرۆک ڤەنزوێلا، بیت هیگیست وەزیر جەنگ ئەمریکا وت: ئەمریکا توانێد ئیرادەی خوەی لە هەر شوینیگ و لە هەر وەختیگ بچەسپنێد، وتیش: مادورۆ دەرفەت وەپی دریا جویر ئەو دەرفەتە کە وە ئیران دریا، تا دەرفەت گوما بوی.
