دیرکەفتن دروسکردن حکومەت کوردستان رخەیل هاووڵاتییەیل زیاتر کەێد.. ناکۆکی پارتەیل لە بەشەوکردن پۆستەیل رەد کەێد

شەفەق نیوز– سلێمانی

وەرد نزیکەوبۊن لە رەدبۊن دوو ساڵ لەبان هەڵوژاردنەیل پەرلەمان هەرێم کوردستان، هێمان ناکۆکییە سیاسییەیل دروسکردن کابینەی دەیەم ئەرا هەرێمەگە پەک خەن، لە سای وەردەوامبۊن جیاوازییەیل لە ناوەین پارت دیموکرات کوردستان و یەکێتی نیشتمانی کوردستان لەباوەت بەشەوکردن پۆستەیل و دەسەڵاتەیل وەڕیەوبردن دامەزراوەیل، ئەوەگ پرسیارەیل دروس کەێد لەباوەت شوینەوارەیل ئی گیرخواردن سیاسییە لەبان ژیان هاووڵاتییەیل و بانان دۆسیە خزمەتگوزاری و ئابوورییەیل.

هەڵوژاردنەیل 20 تشرین یەکەم / ئۆکتۆبەر 2024 ئەنجامەیلیگ دەرخست کە زۆرینەی پەرلەمانی تەنیا نەیا وە هیچ پارتیگ، چۊنکە پارت دیموکرات 39 کورسی وەدەس هاورد، لە وەرانوەر 23 کورسی ئەرا یەکێتی نیشتمانی، ئەوەگ هیشت لەیەکفامستن لە ناوەین هیزە سیاسییەیل بوودە مەرجیگ بنەڕەتی ئەرا وەڕیەوچگن لە دروسکردن حکومەتە نووەگە.

وەگەرد ئەوە کە هەردوگ پارتەگە، لە بۆنەیل جیاجیا، راگەیانن لە وەدەسهاوردن وەرەونواشچگن لە دانوسەنینەیل، وەلی گردەوبوین مەسرور بارزانی سەرۆک حکومەت هەرێم و قوباد تاڵەبانی جیگر سەرۆک حکومەت، لە 20 ئەیلول / سێپتەمبەر گوزەشتە، کۆتایی هات وەبی رێککەفتنیگ کۆتایی لەباوەت دروسکردن کابینەی حکومەتی، وەپەی ئەوە کە کاروان گەزنەیی قسەکەر وەناو یەکێتی نیشتمانی کوردستان راگەیانەی.

ناکۆکییەیل لە پۆستە وەزارییەیل رەد کەن 

 کامەران محمد شرۆڤەکار سیاسی، ئەرا ئاژانس شەفەق نیوز وت، کە "قەیران دروسکردن حکومەت تەنیا پەیوەندی وە بەشەوکردن پۆستە وەزارییەیلەو نییە، بەڵکم پەیوەندی دیرێد وە ناکۆکییەیل لەباوەت دەسەڵاتە کارگێڕی و ئەمنی و داراییەیل، و سروشت ئەو هاوبەشییە کە هەر لایەنیگ لەناو حکومەت ئایندە تواێدەی".

وتیش کە "نەوین رێککەفتنیگ رووشن لەباوەت وەڕیەوبردن دامەزراوە سەرەکییەیل هیلێد لەیەکفامستن لەبان ناوەیل وەزیرەیل بوودە کاریگ ناتەواو ئەرا کۆتاییهاوردن وە قەیرانەگە، چۊنکە ناکۆکی راسگانی پەیوەندی دیرێد وە چۊنیەتی دەرکردن بڕیارەیل و بەشەوکردن وەرپرسیاریەتییەیل لە ناوەین هیزە بەشدارەیل".

 دیاری کرد، کە وەردەوامبۊن دانوسەنینەیل وەبی خشتەیگ وەختی راگەیانریاگ ئەرا یەکلاییکردن، دامەزراوەیل هەرێمەگە لە وەرانوەر شیوەیگ لە نادڵنیایی هیلێد، و هەوەجە وە لەیەکفامستن سیاسی زیاتریگ کەێد کە وەرپرسیاریەتییەیل حکومەت ئایندە و لەپێشینەیلی دیاری بکەێد.

لە لای خوەیەو، سەردار ئەحمەد ئەندام یەکێتی نیشتمانی کوردستان، ئەرا ئاژانس شەفەق نیوز وت، کە "یەکێتی نیشتمانی حکومەتیگ تواێد کە لەبان هاوبەشی کردەیی بوسیەێد، و بەشداریکردن لەتی کورڵ نەود لەبان وەدەسهاوردن پۆستەیل وەزاری، بەڵکم بەشداریکردن بگرێدە خوەی لەو بڕیارەیلە کە دەسوەنە وەڕیەوبردن هەرێم و مافەیل هاووڵاتییەیل".

وتیش کە "ناکۆکییەیل هەوەجەی وە چارەسەریگ سیاسی دیرن کە جیوەجیکردن رێککەفتنەیل مسۆگەر بکەێد، چۊنکە دروسکردن حکومەتیگ وەبی لەیەکفامستنیگ رووشن لەبان دەسەڵاتەیل شایەت هیلێد هەمان کێشەیل لەناو دامەزراوەیل دەوڵەت وەردەوام بوون".

 لە وەرانوەر یەیش، دلۆڤان کەریم ئەندام لە پارت دیموکرات کوردستان، ئەرا ئاژانس شەفەق نیوز دووپات کەێد، کە "هەوەجەس ئەنجامەیل هەڵوژاردنەیل بوونە بنەمایگ لە دانوسەنینەیل، و دروسکردن حکومەت هەوەجە وە رەسین وە لەیەکفامستنیگ کەێد کە رەچاو ئەنجامەیل دەنگداین بکەێد و بەشداریکردن هیزە سیاسییەیل مسۆگەر بکەێد لەناو شیوازیگ کە تۊیەنریەێد جیوەجی بکریەێد".

 دەسنشان ئەرا ئەوە کرد، کە "وەردەوامبۊن دیالۆگ لە ناوەین لایەنەیل هەوەجەس ئەرا کۆتاییهاوردن وە گیرخواردنەگە، وەلی رەسین وە رێککەفتنیگ کۆتایی هەوەجە وە یەکلاییکردن دۆسیە مەنیەگان کەێد دویر لە لێدوانە میدیاییە هاوبەشەیل".

هاووڵاتی باج چەوڕیبۊن دەێد

 دویر لە وردەکارییەیل دانوسەنینەیل، ترسەیلیگ دەرکەفن لەوە کە وەردەوامبۊن گیرخواردن سیاسی هیلێد چارەسەرکردن دۆسیە خزمەتگوزاری و ئابوورییەیل سسەو بوود، لە وەختیگ کە هاووڵاتییەیل چەوڕی چارەسەرەیلن ئەرا کێشەیلیگ کە پەیوەندی دیرن وە دەرفەتەیل کار، و خاسەوکردن خزمەتگوزارییەیل، و پەرەپیداین ژیرخان، و جیگیربۊن سیاسەتە حکومەتییەیل.

 یەیش وەی مانایە نییە کە گشت ئی کێشەیلە لە دۊاکەفتن دروسکردن حکومەتەو پەیا بۊنە، چۊنکە بڕیگ لە دۆسیەیل پەیوەندی دیرن وە هوکارەیل ئابووری و کارگێڕی وەرین، وەلی وەردەوامبۊن ناکۆکییەیل پرسیارەیل ورووژنێد لەباوەت توانای دامەزراوە سیاسییەیل لەبان دانان بەرنامەیگ حکومەتی نوو و وەدۊاچگن جیوەجیکردنی و پرسیارکردن لە لایەنە کەمتەرخەمەیل.

هێمن رەسوول هاووڵاتی، ئەرا ئاژانس شەفەق نیوز ئۊشێد، کە "هاووڵاتی وەدۊچگن ئەرا دانوسەنین پارتەیل نیەکەێد ئەرا زانستن ئەوەگ کی وەزارەتیگ دیاریکریاگ وەدەس تیەرێد، بەڵکم چەوڕی حکومەتیگ کەێد کە بتۊنێد رەفتار وەرد کێشە رووژانەیلی بکەێد، و رووشنی بکەێد کە چە کەێد ئەرا خاسەوکردن خزمەتگوزارییەیل و دابینکردن دەرفەتەیل کار".

وتیش کە "وەردەوامبۊن قسەکردن لەباوەت ناکۆکییەیل وەبی راگەیانن رێککەفتنیگ کۆتایی هیلێد مەردم هەس وە پی بکەن کە داواکارییەیلیان تیەێدە پلەیگ دۊاکەفتگ، لە وەختیگ دیدار و دانوسەنینە سیاسییەیل وەردەوامن".

 لە گەرمیان، رێبین جەلال هاووڵاتی، ئەرا ئاژانس شەفەق نیوز وت، کە "هەڵوژاردنەیل ئومیدیگ دەنە هاووڵاتییەیل وە ئەوە کە دامەزراوەیلیگ دروس بوون کە بتۊنن وەڵام داواکارییەیلیان بیەنەو، وەلی وەردەوامبۊن قەیرانەگە ئەرا ماوەیگ دریژ پرسیارەیل ورووژنێد لەباوەت سوود بەشداریکردن سیاسی ئەگەر گامەیل کردەیی وەشوینی نیەتیەێد".

وتیش کە "ئەوە کە خوازیارە تەنیا دروسکردن حکومەت نییە وە هەر شیوازیگ، بەڵکم ئەوەس کە پلانیگ رووشن بوود ئەرا چارەسەرکردن کێشەیل هاووڵاتییەیل، و مەردم بزانن ئەو لایەنە کە وەرپرسە لە جیوەجیکردن بڕیارەیل و وەدۊاچگن کەمتەرخەمییەیل کامەس".

 سەربەست نوری هاووڵاتی لە قەزای دەربەندیخان، ئەرا ئاژانس شەفەق نیوز وت کە "وەردەوامبۊن ناکۆکییە سیاسییەیل شایەت کاریگەری بخەێدە بان متمانەی هاووڵاتییەیل وە توانای پارتەیل لەبان وەڕیەوبردن قۆناغ ئایندە، وەتایبەت وەختیگ هیچ مەوقەیگ رووشن نییە ئەرا یەکلاییکردن دۆسیە هەڵوەساریاگەیل".

 دەسنشان ئەرا ئەوە کرد کە "هاووڵاتی تواێد ئەنجامەیل وەرچەو بۊنێد لە خزمەتگوزارییەیل و دەرفەتەیل کار و پرۆژەیل، و ئەو پەیمانەلە کە لە ماوەی هەڵوژاردنەیل دیەیسیان ئاڵشت بون ئەرا ریکارەیلیگ کە بتۊنێد هۊریان بکەێد لە ژیان رووژانەی".

ئایا دانوسەنینەیل کۆتایی وە قەیرانەگە تیەرن؟

 چەودیارەیل دوینن کە رەدکردن ئی گیرخواردن سیاسییە هەوەجە وە رێککەفتنیگ کەێد کە کورڵ نەود لەبان بەشەوکردن پۆستەیل، بەڵکم لەیەکفامستن لەباوەت دەسەڵاتەیل دامەزراوەیل بگرێدە خوەی، وەگەرد میکانیزمەیل دەرکردن بڕیار، و لەپیشینەیل بەرنامەی حکومەتی، لە شان دوبارە گورجکردن دەور یاسادانان و چەودیاری ئەرا پەرلەمان.

 لە سای وەردەوامبۊن پەیوەندییەیل لە ناوەین هیزە سیاسییەیل، ئەگەر دروسکردن حکومەت مینێدە بەسریاگ وە توانای لایەنەیل لەبان یەکلاییکردن ناکۆکییەیلیان و رەسین وە شیوازیگ هاوبەش کە تۊنرێد جیوەجی بکریەێد.

 لە وەختیگ هیزە سیاسییەیل دەس وە هەڵوێستەیل دانوسەنین خوەیان گردنە، هاووڵاتییەیل چەوڕی کۆتاییگ رووشن ئەرا قەیرانەگە کەن، کە ریخوەشکەر بوود ئەرا چگن لە قۆناغ دانوسەنینەیل وەرەو قۆناغ کار حکومەتی، و خزمەتگوزارییەیل و ئابووری و وەرپرسیاریەتی گشتی خەێدە پیشەنگی لەپیشینەیل.