قەیران دارایی خوەشی جەژن قوربان لە سلێمانی کوشێد

شەفەق نیوز - سلێمانی

وەگەرد نزیکەوبوین هاتن جەژن قوربان، بازاڕەیل سلێمانی کەمتر قەرەباڵغ دیارن وە وەراورد وە ساڵەیل گوزەشتە، لە دیمەنیگ کە قەوارەی فشارەیل ئابووری نشان دەێد کە هاووڵاتییەیل وەخوەیان دوینن، لە ناوڕاس وەردەوامبوین قەیران دۊاکەفتن خەرجکردن مووچە و بەرزەوبوین نرخەیل شمارەیگ لە کاڵا سەرەکییەیل، وە تایبەت گووشت و مادە هاوردەیل.

هەرچەن تەقەلایەیل خیزانەیل ئەرا مقیەتیکردن رسوومە باوەیل جەژن لە سەنین پڕتاڵ و شیرینی و ئامادەکردن خوازینەیل میوانداری هەس، باوجی توانای سەنین وە شیوەیگ ئاشکرا کەمەو بویە، وەقسەی هاووڵاتییەیل و بازرگانەیلیگ کە قسە ئەرا ئاژانس شەفەق نیوز وتنە.

 جەژن قوربان لە 27 ئی مانگە دەسوەپی کەێد کەێد، کە یەیش هیشت هاووڵاتییەیل وە زۊی روی بکەنە بازاڕەیل، باوجی جویلەی سەنین و فرووشتن هێمان لەژیر ئاست چەوەڕیکریاگە، وەپای ئەوەگ خاوەن دوکانە بازرگانییەیل دووپاتی کەن.

مەریەم محمد هاووڵاتی، ئەرا ئاژانس شەفەق نیوز وت: وەگەرد مناڵەیلی هاتیەسە بازاڕ ئەرا سەنین پڕتاڵ جەژن و بڕیگ لە خوازینە سەرەکییەیل، باوجی سەرسام بویە وە بەرزەوبوین نرخەیل شمارەیگ لە کاڵایەیل وەگەرد نزیکەوبوین بوونەگە.

 وت: بڕیگ لە بازرگانەیل نرخەیل بەرزەو کردنە وەگەرد نزیکەوبوین جەژنەگە، هەرچەن رەوشە ئابوورییە سەختەیل کە هاووڵاتییەیل ژیەنەی، وە داواکردن لە لایەنە پەیوەندیدارەیل وە چەودیاریکردن بازاڕەیل و ریگریکردن لە بەدرەفتاری وەرد خەڵکەگە لە وەرز و جەژنەیل.

هەرچەن قەیران دارایی هەس، مەریەم دووپات کەێد کە رکدارە لەبان مقیەتیکردن کەشوهەوای جەژنەگە لەناو ماڵەگەی، کە نیەتۊنریەێد دەس لە خوەشی مناڵەیل وە جەژنەگە هەڵبگیرێد هەر رەوشیگ هەس با بوود، و باس گرنگی جیگیرکردن دابونەریتە کۆمەڵایەتییە پەیوەندیدارەیل وە جەژنەگە کرد چۊ سەردانکردن کەسوکارەیل و پیرووزباییەیل.

لەلای خوەییش، هۆراس عەلی، ئەرا ئاژانس شەفەق نیوز وت: خیزانەکەی تۊەنستنە بەشیگ گەورە لە ئامادەکارییەیلیان ئەرا جەژنەگە تەواو بکەن، و دیاری کرد کە نرخەیل بڕیگ لە چشتەیل هێمان وە شێوەیگ ریژەیی جیگیرن وە وەراورد وە ساڵەیل گوزەشتە.

 وتیش: مەردم دی هویر خەنە بان سەنین تەنیا خوازینە  گرنگەیل، وەگەرد کەمەوکردن چشتە زیایەیل وە هووکار لاوازی توانای سەنین، وتیش: خیزانەیل زیاتر وریاتر بوینە لە خەرجکردن لە ئەنجام وەردەوامبوین قەیران دارایی.

 لە بازاڕەیل بڕتاڵ، کەریم خۆشناو بازرگان، ئەرا ئاژانس شەفەق نیوز  دووپات کەێد کە خاوەن دوکانەیل ئامادەکاری ئەرا جەژنەگە کردنە لە ری هاوردن مۆدێلەیل و کاڵایەیل نوو، باوجی رۊکردن مەردم وە لاوازی مەنیەسەو وە وەراورد وە جەژن رەمەزان و ساڵەیل گوزەشتە.

 خۆشناو باس لەوە کەێد کە بەرزەوبوین خەرج هاوردن و بارکردن و باجەیل وە شیوەیگ راستەوخۆ رەنگ داگەسە بان نرخەیل، و دیاری کرد کە کاڵا هاوردەیل دی وە نرخەیل بەرزتر رەسن وە هووکار رەوش ئابووریی و ئاڵووزییە هەرێمییەیل، کە یەیش بازرگانەیل ناچار کرد نرخەیل بەرزەو بکەن ئەرا مقیەتیکردن سەرمایە.

هەمیش وت: دۊاکەفتن خەرجکردن مووچە دەوریگ سەرەکی لە کەمەوبوین جویلەی بازاڕ داشتگە،  کە هاووڵاتی وەختیگ پویل کاش نەیرێد، سەنین فرەیگ لە چشتەیل جەژنەگە دۊا خەێد.

باوجی لە بازاڕ قەساوەیل لە سلێمانی، جویلەگە ئارامتر لە جاران دیارە، هەرچەن جەژن نزیکەوبویە کە هەمیش  بەرزەوبوینیگ لە خواست لەبان گووشت هەس.

 یاسین بەکر محمد قەساو، لە قسەیلی ئەرا ئاژانس شەفەق نیوز وت: نرخەیل گووشت بەرزەوبوینیگ وەرچەو وەخوەی دوینێد ئی ساڵە وە وەراورد وە جەژن رەمەزان گوزەشتە، و  نرخەیل گۆشت گوور ئیسە لەناوەین 20 و 22 هەزار دینار ئەرا یەک کیلۆگرامە، لە وەختیگ نرخەیل گووشت کاوڕ لەناوەین 24 و 25 هەزار دینارە، کە ئەوانە نرخەیلیگن هاووڵاتییەیل وە بەرز هەژماریان کەن وە وەراورد وە مادە خوەراکییەیل ترەک.

هەمیش وت: نرخەیل گووشت نزیکەی 1500 تا 2000 دینار بەرزەو بوینە وە وەراورد وە جەژن رەمەزان، کە یە بویەسە هووکار کەمەوبوین خواست لەبان سەنین، وە تایبەت وەگەرد وەردەوامبوین دۊاکەفتن خەرجکردن مووچە.

 قەسابەگە مدووەیل بەرزەوبوین نرخەیل ئەرا چەن هووکاریگ گلەو دا، دیارتریانیان قەیەغە لەبان هاوردن ئاژەڵەیل ئەرا هەرێم کوردستانە، بیجگە لە بەرزەوبوین رسوومات و باجەیل و سەختی هاوردن ئاژەڵەیل لە دەیشت هەرێمەو.

هەرلیوا، وتیش: جەنگەیل و ئاڵووزییە سیاسییەیل لە ناوچەگە وە شیوەیگ راستەوخۆ کار کردنەسە بان جویلەی بازرگانی و نرخەیل ئاژەڵەیل، کە وە شیوەیگ نەرێنی رەنگ داگەسە بان بازاڕە ناوخۆییەیل.

دیاری کرد کە فرەترین زەرەدمەنەیل لە لاوازی جویلەی بازاڕ کراکارەیلن کە لەلای قەساوەیل کار کەن، کە وە (شاگردەیل) ناسریانە، چۊنکە کارەیل سەربڕین وە شیوەیگ گەورە لای وەرزە داوەزیاس.

 پرسیاریش کرد کە ئەڕاچە حکومەت چارەسەرەیل ئەرا ئی قەیرانە نیەنەێد؟ و ئەڕاچە چارەسەرییەیل پەیا نیەکریەن کە بار هاووڵاتییەیل و بازرگانەیلە کەمەو بکەن؟.

لە وەرانوەر ئەوە، بڕیگ لە شیرینی و چوکلێتەیل خواست خاستریگ وە شیوەیگ ریژەیی وەخوەیان دوینن وە وەراورد وە گووشتەیل، وە تایبەت ئەوانەگ وە دابونەریتە کۆمەڵایەتییەیل لە سلێمانی بەسیانەسەو.

وعومەر محمد، خاوەن دوکان فرووشتن شیرینییەیل، ئەرا ئاژانس شەفەق نیوز وت: خواست ئی ساڵە لەبان ئەو چوکلێتەیلە بەرزەو بویە کە وەگەرد قاوە (چوکلێت) وەکار تیەن، کە ئی مادە بویەسە بەشیگ گرنگ لە رێوڕەسمەیل میوانداری لە ماڵەیل و قاوەخانەیل.

 وتیش: "فرە لە خیزانەیل دی چوکلێت وەجۊر شوینگر ئەرا شەکر نەریتی وەگەرد قاوە وەکار تیەرن، کە یەیش بویەسە هووکار زیایبوین خواست لەبانیان، وە تایبەت لە ماوەی جەژنەگە.

هەمیش وت: بازاڕەیل لەناوەین 50 تا 60 جۊر لە چوکلێت هاوردە لە تورکیا و رووسیا و ئۆکرانیاو لەخوەیان گرن، و نرخەیلیان لەناوەین 10 هەزار و 22 هەزار دینار ئەرا یەک کیلۆگرامە وەپای شیوە و جۊرەگەی.

و دیاری کرد کە گەشتیارەیل، و وە تایبەت عەرەبەیل، وە شیوەیگ گەورە روی کەنە سەنین ئی بەرهەمەیلە لە ماوەی سەردانیان ئەرا سلێمانی، لەوەر پەیوەندیان وە کەلتوور میوانداری ناوخۆیی.

هەرلیوا، باس لەوە کرد کە بڕیگ لە شیرینییە نەریتییەیل ترەکیش بازاڕیان خاسە لە ماوەی جەژنەگە، کە خواست لەبانیان خاستر مینێدەو لە گووشتەیل و مادەیل گرانبەها، چۊنکە خەرجیان کەمترە و زیاتر بەسیانەسەو وە دابونەریتە رووژانە وەردەوامەیل لەلای خەڵکەگە.

 لەناوەین بەرزەوبوین نرخەیل گووشت، و لاوازی خواست لەبان بازاڕەیل، و پابەندبوین خیزانەیل وە رسوومەیل جەژن هەرچەن قەیرانەیل هەس، خەڵک سلێمانی وەرزیگ نوو لە جەژنەیل وە تامیگ جیاواز ژیەن، چۊنکە خیزانەیل تەقەلا دەن هاوسەنگییگ بکەن لەناوەین مقیەتیکردن خوەشی بوونەگە و رۊوەرۊبوین قەیران ئابووری بەرزیگ.