نەورووز و جەژن رەمەزان

ڤینۆس بابان

لەو وەخت و ساتە میژووییە ک نەخشەیل ململانێ لە ناوچەگە تیکەڵ بوینە و هەورەیل قەیران ئاسمان خوەرھەڵات ناوەڕاس گرتنە، رێککەفتن نەورووز وەگەرد جەژن رەمەزان لە هەرێم کوردستان تەنیا رێکەفتنیگ لە ناو ساڵنامەی خوەرەتاوی و مانگی نییە، بەڵکم بۊە رویداویگ سیاسی و مرۆیی ک وە تەرازوی مانای قۊل خوەنرێد و پەیامەیگ فامیەێد کە لە پشتی نۊسیاگە.

ئی تیکەڵابوینە لە ناوەین هێمای زینیەوبۊن نەتەوەیی کورد لە نەورووز و نرخەیل رووحی و مرۆیی جەژن رەمەزان، داواکاری سیاسی لە هەرێم برد وەرەو ئاستیگ ستراتیژی ک لە زوان پیرووزبایی ئاسایی رەد بوود. ئەوەگ لە هەڵوێست و خوەنستن دەرچگ، تەنیا دەنگدانەوەی بۆنەییگ رەد نەۊ، بەڵکک وتاریگ بۊ ک وە وردی کیشیاۊ لە وەختیگ ناسک، ک لەناوی جقگیری جویر وژاردەیگ ئەرا مەنین و وەیەکەوژیان وەک پێویستییگ ئەمنی نیشان دریا، نەەک تەنیا خوەشییگ کۆمەڵایەتی.

کوردستان تۊەنست ئی بوونە بکەێد وە سەکووییگ ئەرا "دبلۆماسی هاوسەنگی"، ک لەناوی زوان ئارام و پڕ لە نشانەی قۊل جویر کاریگ سیاسی وشیار دەرکەفت. قسەکردن لە باوەت یەکگرتن و جقگیری لە سەردەمیگ ک کوڵەکەیل ناوچەگە لەرزاننە، و گلەوداین فرەجویری کۆمەڵگا لە وەختیگ ک جیابۊنەوەیل زیاتر بوین، تەنیا دووارە جیگیرکردنیگ ئارامە ک دووپات کەێد کوردستان تەنیا جوگرافیاییگ ئەرا پەنابردن نییە، بەڵکم شوینیگ ستراتیژییە ک لەناوی دژایەتییەیل بی جەنگ رەسنە یەک.

ئی وتارە تەنیا ئەرا دڵنیایی ناوخۆ نییە، بەڵکم ئەرا نیشاندان وینەییگ یەکگرتگە وەرەو دەیشتەور ک ئویشێد: لێرە، لەناو ئی پارچە زەوییە، هێمان رکداری وەبان ئاشتی وژاردەیگ راسییە ک تۊەنێد لە وەرانوەر تاقیکردنەوەیل ناسنامەی توند وسیاوێن، وەختیگ تەماشای دیمەن عەقرە کەیمن ک مەشخەڵ زەوی گردیەسە باوەش، دۊنیمن ک هیچ وەختیگ تەنیا شوونیگ ئەرا سویر نەۊە، بەڵکم تاقیگەیگ کۆمەڵناسی بۊە ک عراقییەیل لە عەرەب و کورد و تورکمان و لە گشت ئایینەیل لەناوی یەکانگیرەو بوون، تا دووپات بکەن ئەوەگ مەردم گردەو کەێد فرە قۊلترە لە هەژمارەیل سیاسی، و ئاهەنگ هاوبەش لە ژیر سای قەیرانەیل، خوەی جویریگ لە وەرگری نەرمە ک فەرهەنگ جیاوەبۊن رەد کەێد و ماناێ هاووڵاتیبۊن رووحی دروس کەێد.

لێرە نەورووز لە سنوور جەژنقگ نەتەوەیی رەد بوود تا بوودە زوانیگ هاوبەش، جویر جەژن رەمەزانیش لە بوونەییگ تەنیا ئایینی دەرچوود تا بوودە وەختیگ مرۆیی گشتگیر؛ و وەختیگ دوو جەژنەگە رەسنە یەک، پەنجەرەیگ ئەرا وتاریگ جیاواز واز کەن ک مرۆڤ جویر بەهایگ باڵا دۊنێد ک لە لایەنی تەنگ رەد بوود، یەیش ئەزموونیگە ک تەقەلا دەێد لەبان گشت فشارەیل جیۆپۆلۆتیکی، هاوسەنگییگ ناوەین  تایبەتمەندی و وازبۊن، و لە ناوەین دەسگردن وە ریشە و تۊانای گشتگیر مقیەتی بکەێد، ئەزموونیگ ک وە دەنگیگ بی دەنگەدەنگ ئویشێد: شایەت هازدار بوید وەیی ئەوەگ پەلاماردەر بوید، و لە ناسنامەی خوەد رووشن بەید بی ئەوەگ وەگەرد ئەوەکە تون بوید.

لە کۆتایی، هاز راسگانی ئی ساتە لەوە دەرکەفێد ک بچیدە ژیر راسی تاڵ، ئیجا  مەشخەڵ ئومید جویر بڕیاریگ سەروەر و ئازا بەرز کەێدەو، ئەو پەیامە ک ئمڕوو لە کوردستانەو دەچوود، لە سنوور و زوانەیل رەد بوود تا ئەرا گشت کەسیگ ک تەماشای ئی جیهان پڕ لە جەنگە کەێد دووپات بکەێد: وەیەکەوژیان لاوازی نییە بەڵکم لوتکەی هتزە، و ئەو زەوییە ک جی گشت کەسیگ لەناوی بوودەو، تەنیا ئەو زەوییە تۊەنێد بمینێد و بانان دروس بکەێد، لە ئی جۆگرافیا ک لە میژوو خوەی تەقەلا داگە ماڵیگ واز بوود، نشانەی کۆتایی کل کریەێد ک رووژەیل سەخت هەرچەن درویژ بوین تا پایان نییە، و ئەو دووسیە ک لە ناو دڵ تەنگانەیل چانریەێد، رووژیگ ری خوەی پەیا کەێد تا ئاشتییگ وەردەوام بوەشێد ک کاریگەریی لە لوتکەی کویەیلەو تا دۊرترین شوون زەوی بڕەسێد.

ئی دیمەنە شکۆدارە ک لەناوی نەورووز ئازادی باوەش کەێد وە پیروززی جەژن، تەنیا وەگەرد یەک هەڵکردن رێبازیگ میژووییە ک بارزانی نەمر بناغەگەی نایە وەختگ دووپات کرد ک کوردستان بایەسە جویر ماڵیگ بیوەیی ئەرا هەر کەسقگ ک داوای ئازادی و ژیان هاوبەش کەێد بمقنێد، و یەیش خود ئەو رێبازەس ک ئمڕوو سەرۆک مەسعوود بارزانی لە دووپاتکردن وەردەوام خوەی وەبان ئەوە ک هێزمان لە توانایمان ئەرا مقیەتیکردن کوردستان جویر نموونەیگ زنی ئەرا وەخشین و وەیەکەوژیان برایانە لە ناوەین گشت پێکهاتەیل دەرکەفێد.

یە پەیام وەیەکەوژیانیگە ک لە ئایین و نەتەوەیل رەد بوود، دووپات کەێد ک مەشخەڵ کویەیەیل هەر خود نزا و نماز دووسیە، و ئی زەوییە ک لە وەرانوەر گەردەلوولەیل نەشکیا، ئمڕوو وە وشیارییگ سەروەرانە هەڵەژریەێد ک بوودە گوڵەمیگ ئەرا ئارامی و سەرچەوەیگ ئەرا فەرهەنگ قبوولکردن ئەوەکە، وەیەکەوژیان لە کوردستان تەنیا دروشمیگ نییە، بەڵکم پەیمانیگ رەوشتی و خوازین مەنینە ک لە جیاوازی سیمفۆنیایگ رێک دروس کەێد تا ئەرا جیهان بچەسپنێد ئیرادەی ژیان لە وتارەیل کینە وەهازترە، و ئەو کویەیلە ک رووژیگ پەناگەی مەنین لە ستەم بۊن، ئمڕوو بۊنەسە منارەیگ ک کوردستان لەلیەو تەماشای گشت مرۆڤایەتی کەێد و پەیمانیگ ئەبەدی دێرید ک هەمیشە ئاشتی تەنیا شکۆیگ بوود ک لە ناو نیەچوود، و دووسی بوودە سەروەر راسی ک نیشتمانەیل وەپی دروس کریەن و شارستانییەتەیل وەپب ئاوادان کریەن.