لایهنیگ تر له تراژیدیاى كوردهیل فهیلى
![لایهنیگ تر له تراژیدیاى كوردهیل فهیلى](https://media.shafaq.com/media/archive/files/Archive.jpg)
دویكهڵ قلیان و خهش ئهو دهورووهر كردیه؛ له خوهمانهو سهرنشینهیل چایخانهگه زوورمیان له كوردهیل فهیلیین، وهلى زوى زوى ئهرامان دهركهفت ك یانه بوینهسه كهمینهیگ له ناوچه و گهڕهكهیل خوهیان ك وهناو باوگ وباپیرهیلیان ناودهركردن... لهى چایخانه چهومان كهفته هاووڵاتى حهسهن موراد سهلیم ك دویاى دو مانگ له ڕمیان ڕژیم وهرین هاتیهسهو ئهرا وڵات... ئویشى:" دویاى ئهوهگ وهرهو ئیران دهركریایمن، تویش بارووهزع فره سهختیگ هاتم ئهرا پهیا كردن تیكهى نان و ئمڕوویش ك هاتمهسهو ههرچى ئارهزوو داشتم وا بردهى، من یهكیگ بویم له شایهتهیل دادگایى كردن سهران ڕژیم وهرین له كهیس كوردهیل فهیلى و ههمیشه شایهتم له ژیان و له شوون مردنم ك كوردهیل فهیلى ههمیشه قوربانیین له گشت شوون و زهمانیگ".
حهسهن موراد زیاتریش وت :"من شهش شههید دیرم له خێزان و كهسوكارهیلم ك ڕژیم وهرین بى سهر و شوونیان كرد، و تا ئیسهیش هویچ كهس و لایهنیگ ، لا له لیمانهو نهكردیه و ئیمهیش تواناى ئهوه نهیریمن بكهفیمنه شوون مینه كردن چارهنویسیان و كارهساتهیل ئهوانهگ زینگ مهننه فره وهخت كارهسات مردیهیلمان له هویرمانهو بهید".
هاووڵاتییگ تر ك قهبوول نهكرد ناو خوهى بویشى له ترس گوللهى چهكهیل دهنگ كپكریاى(كاتم صوت) بكوشهیل و دزهیل، دهرددڵ خوهى وهى جووره باس كرد :"دویاى ئهوهگ وهزوور دهرمان كردن و فڕهمان دانه بان مهرز یا سنوور ئیران، ئمڕوو هاتیمنهسهو تا كهمیگ له ههقهیل خوهمان بسینیمنهو و له وانهیش ماڵهگهمان ك كابرایگ زهفتى كردیه و هات ههڕهشه لهلیم كرد ك بكوشیدهم ئهگهر شكاتى له دادگا بكهم تا بسینمهوهى، منیش ئهوهسه ئمڕوو هویر لهوه كهم ك خوهم و مناڵهیلم دوباره وهرهو غهریبى سهر خوهمان ههڵبگریم، چوینكه ماڵهگه قیمهتى چهس ئهگهر خوهم مناڵهگانم لهتى بكوشیهیمن".
وهسهرهات هاووڵاتى حهمدیه ئبراهیم مهحهمهد و شویهگهى مهحهمهد عهبد عهلى سهلیم نموونهیگه له وهفادارى و هاوخهمى بهشهوكردن مهینهتى له ڕووژهیل تهنگ... حهمدیه وه قسهگانى ئهرامان ڕهسم سیماى ئهو تراژیدیاى فهیلیه كهید و ئویشید:" داوا له شویهگهم كردن ك تهڵاقم بیهید وه مههانهى ئهوه ك من ئیرانى ڕهگهزم و شویهگهم جنسیهى عوسمانى دیرى، وهلى ئهو قهبوول نهكرد و ڕژیمیش له سهركارهگهى له فهرمانبهرى دهرى كرد و ئهویش بویه ڕهفیق هاوسهفهرم وهرهو وڵات غهریبى و تا ڕووژ ئمڕوومانیش تهنگى دنیا گشتى وهلما كیشایه، ئیسهیش ك هاتیمنهسهو شویهگهم ئهرا سهركارهگهى نههاوردنهوهو خانهنشینیشى نهكردن و ئیسه خوهى ئایهم بیمار و ناتهوانیگه و لهكیش كار كردن نیه، و ئیمه لهناو ماڵه كوێنهیگ ژیهیمن ك نم دایڕزانیه و ئهوه بیجگه 300 ههزار كرایه ك دهیمنهى خاوهنهگهى، من شهش دویهت دیرم و دى خوهمیش تواناى كاركردن نهیرم".
ڕاویژكار یا مستهشار له وهزارهت كووچ و كووچ وهپیكریایهیل حهمدیه نهجهف له باوهت ئى مهینهتیهیله ئویشى :" دویاى ئهوهگ له سهفهر هاتمهو؛ له وهزیر كووچ و كووچوهپیكریایهیل عبدالصمد رحمن ژنهفتم ك ئهرا یهكیگ له كهناڵهیل ئاسمانى باس كردیاد، وت بهشیگ تایبهت وه كێشهیل كوردهیل فهیلى وازكردیمنه و ئهرا ئهوه كار كهیمن ك ئى بهشه بووده بهڕێوهبهرایهتییگ)".
حهمدیه نهجهف زیاتر ئویشید:"وهختى ئى قسه ژنهفتم فره خوسهدار بویم، چوینكه من له زویهوه داواكردم وهزارهتیگ دامهرزیهید تایبهت وه كێشه و مهینهتیهیل كوردهیل فهیلى ك شمارهیان فرهس و پهل پهلهو بویه... كوردهیل فهیلییش بایهسه لهوه ئاگادار بوون ك حكوومهتهیل یهك له شوون یهك عیراق دویاى 2003 جددى نهوینه و نین له چارهسهركردن كێشهگانیان، و زوورمى پارت و رێكخریایهیل تهنیا ئهرا مهبهس ههڵوژاردن ئى كێشه وهكار تیهرن".
له باوهت دهسهى مرافهى مڵكدارى و شیوهى كاركردنى و ڕهفتارى وهل دۆسێهى فهیلى حهمدیه نهجهف ئویشید :" فره خوسهبارم لهى باوهته چوینكه كێشهى ماڵ و موڵكهیل كوردهیل فهیلى ههواڵهى ئى دهسه كریا، چوینكه فهیلیهیل وهل هویچ كهسیگهو كێشهى شهخسى نهیرن، بهڵكوو كێشهى ڕاسهقینهیان هاوهل دهوڵهتهو ك ههرچى ماڵ و موڵك و ههقیانه زهفت كرد، له سهردهم ڕژیم وهرین، ئیسهیش بایهسه دهوڵهت وه ڕیگهى حكوومهتهو بڕیاریگ دهربكهید لهتى پله و قیمهت مهعنوییان بهیدهوه (ماف یا ههق هاووڵاتێرى یا مواتهنه دویر له لهكهى تهبهعیهت)، تا گهر هویچ لایهنیگ وه گهنى ئستغلال ئى كێشه نهكهید، و له ههمان وهختیش ههقهیل ماددییان بهیدهوه، بى ئهوهگ بكهفنه ناو گیچهڵهیل قانوونى له دهسهى داواكارى موڵكدارى (هیئه الدعاوى الملكیه) یا ههر لایهنیگ تر".
لهلاى خوهیهو نوێنهر ئازاد ڕهفیق له پهیوهندییگى وهل ماڵپهڕ شهفهق ئویشى:" ههرچهنى ك داوا له برایهیل كورد فهیلیم كردم ك گشتیان یهكهوبگرن و قسهیان بخهنه یهك، وهلى لهلیدان نیهشارمهو ك پارتهیل كوردستانى هویچ دیدگایگ ستراتیژى ئاشكرا نهیاشتنه وهرانوهر ئى چینه ك ههمیشه تویش زوڵم و زوور و پشتگووش خستن هاتیه، چوینكه تهنیا قسه و تهسریحات بهس نیه،لهى لاینهگه یا ئهو لایهنهگه، بهڵكوو بایهسه لایهن كوردى كاربكهید ئهرا كوومهك كردن كوردهیل فهیلى تا ههقهیل خوهیان بسیننهو ك هویچ وهختیگ وه منهت هویچ كهسیگ نیه، بایهسه ئیمه دویرهو بكهفیمن له بهرژهوهندیهیل حزبایهتى تهسك، وهتایبهتى له كێشهى گرنگیگ چوى كێشهى كورد فهیلى".
كفاح هادى