دامهزرانن بهغداى تازه لهساڵ 1945
![دامهزرانن بهغداى تازه لهساڵ 1945](https://media.shafaq.com/media/archive/files/Archive.jpg)
بوى لهبان شارهوانى قسه وهل لایهنهیل پهیوهندیدارا بكرداگ له ئهنجوومهن بنیاتناین و ئاوهدانكردنهوه لهوهخت دهسڵات عهبدوڵڵاى جینشین لهوهر خاتر فراوانكردن شارهگه، ههر لهوهر ئهوهیش كهفتنه هویر وهدیكردن شوون گونجیاگیگ ئهرا دروسكردن ماڵهیل نیشتهجیبوین هاووڵاتیهیل، ئمجا لهشوون گهردین و هویرهوكردن ناوچهیگ له نزیك تهپهى محهمهد(تل محمد) ههڵوژریا ك چهن كیلۆ مهتریگ دویره له بهغداى پایتهختهوه، ك ئهویش كهفیگه ههردوگ دیم ئهو ڕیگه ك چووگ ئهرا باقووبه، وهلى گرفتهگه لهورا بوى مهترسى ئهوه داشتن ئهو ناوچه كهفتیاگه وهر لافاو لهوهخت واران. ههر لهوهر ئهوهیش مهردمانیگ له عراقیهیل خاوهن دارایى و خاسكهرده خوهیان تهرخان كردن ئهرا ئهو مهسهله لهشوون ئهوهك سهردان قاهیره كردن و مسر تازه وه دڵیان بوى ك تووزیگ لهقاهیرهوه دویر بوى.
ئهو عراقیهیله دویاى هویرهوكردن، وهل قهیریگ له شارهزایهیل مسریا ریككهفتن لهبان دامهزران كومپانیایگ عراقى ك وهپى وتیان(كومپانیاى بهغداى تازه)و ئامانج سهرهكى لهوهیش ئهوه بوى ك شاریگ تازهو سهردهمیانه بنیات بنریهیگ و جادهیل وهرفراوان و شوون سهوزایى و پارك و مهیدان تووپانكردن و بازاڕ داشتووگ و جویر شار مسر تازه بووگ.
لهساڵ 1945 لهوهخت دهسڵات مهلك فهیسهڵ دویهم و سهردان خیزانى ناونى خیزان مهلك فارووق و مهلك فهیسهڵ و مهیلدارى ههردوگیان وهو پیشكهفتن و بنیاتناینه، ئهوه بوى سهرمایهدارهیل عراقى بڕیار دان دهس بكهنه دامهزرانن شار بهغداى تازه له ههمان ساڵ وه بڕ یهك ملیۆن دینار عراقى، ئمجا لهوهر ئهوهك ڕوڵهیل مللهت عراق نهف وهربگرن لهو كاره، پیشنیار بهشهیل كریا له بازاڕ و ئهوه بوى بازاڕ بهغدا(سوق بغداد)سهرمایهدار له جادهى ڕهشید لهناوچهى عهبهخانه مهردمان فرهیگ ڕوى لهلى كردو ههر بهشیگ وه پهنج دینار فرووشیاو هویچ بهشیگ ئهرا فرووشتن نهمهندهوه، لهشوون ئهوهیش كومپانیاگه دهسكرده سهندن دۆنمهیل فرهیگ له باشوور خوهرههڵات بهغداى پایتهخت. ئمجا لهوهخت نهخشهداناینى چوار جادهى سهرهكى لهتى نهخشه كریا، ك دریژى ههر یهكیگ لهلیان 3 كیلۆ مهتر بووگ و پانیهگهى نزیكهى 50 مهتر، ئهیه بیجگه دروسكردن جادهیل تر وه شیوهیگ ئهندازیارى یا ههندهسى و ماڵهیل نیشتهجیبوین لهنزیكیان دروس بكریهیگ.
دویاخر كومپانیاگه دهسكرده دروسكردن دو پیهڵه لهسهرهتاى دهروازهى شارهگهو جادهى سهرهكى له ههردوگلاى دروس كریاو بیجگه ئهوهیش دارهیل فرهیگیش لهههردوگ دیم جادهیل كاڵیاو لهشوون ئهوهیش باخچهیل جوان و ڕووشنایى ئهرا شهوانهیش وه دریژى جادهگه دانریا.
لهساڵ 1950 مهیدانیگ ئهرا ئهسپ سوارى لهلاى باكوور شارهگه دروس كریا، بهغداى تازه بویه نوسخهى جوانیگ له مسر تازهو مهلك فهیسهڵ هاته سهردانى. وهو جووره خهو عراقیهیل هاته دى و شاریگ دروس كریا.