ئەڕا چە زاڕووەیل خوەشیان لە سەوزەمەنی تێد؟
شەفەق نیوز - چەودیاریکردن
لێکۆڵینەوەی دویرودرویژیگ دەرخست کە ئەو مناڵەیلە کە کەفتنەسە وەر بوو سەوزەوات بوینە لە وەختیگ لەناو زگ داڵگیان بوینە، خی دیرن وە شیوەیگ ئەرێنی وەڵامی بیەنەو لە وەخت رەسینیان وە سێ ساڵی.
و لێکۆڵینەوەگە دووپات کردە بان شیەوکردن کارلیکەیل مناڵەیلە وەگەرد بوو گەزەر و کەلەرم لۊل، ئەرا ئاشکراکردن چۊنیەتی کاریگەری زۊوەخت ئەرا سەوزەمەنی وەرجە لەداڵگبوین لەبان دابونەریتە خوەراکییەیلیان لە دۊاتر.
شارەزایەیل چەودیاریکردن دوو لێکۆڵینەوەی وەرین کردن کە کوورپەیل و مناڵەیل تازە لەداڵگبۊ لەخوەی گرد، کە داڵگەیلیان کەپسوولەیل خواردیۊن کە گەزەر یا کەلەرم (کێڵ) لەناوی بوی لە ماوەی قۆناغەیل دۊایین لە دووگیانی.
و لێکۆڵینەوەگە کە زانکۆی دۆرهام وەڕییەو برد، پەیا کرد کە ئەو مناڵەیلە لە تەمەن سێ ساڵی و ئەوانەگ داڵگەیلیان کەپسوولەیل هاڕیاگ گەزەر لە وەخت دووگیانی خواردنە، کاردانەوەیل نەرێنی کەمتریگ نیشان دانە وەرانوەر بوو گەزەر.
وە خود شیوە، ئەو مناڵەیلە کە داڵگەیلیان کەپسوولەیل هەڕیاگ کەلەرم لۊل لە وەخت دووگیانی خواردنە، وە شیوەیگ ئەرێنی وەگەرد بوو ئی رووەکە کارلیک کردن.
ئی ئەنجامەیلە نشان دەن کە مناڵە بۊچگەیل هۊریگ هقڵنەو ئەرا تام و بوو ئەو خوەراکەیلە کە لە کۆتاییەیل ماوەی دووگیانی وەپییان رەسیە.
پرۆفیسۆر نادیا ریسلاند، لە بەش دەروینناسی لە زانکۆی دۆرهام، وت: لە وەخت سەیرکردن کاردانەوەیل مناڵەیل لە تەمەن سێ ساڵە، تۊەنی بۊنی کە ئەوە وەڵامدانیگ راسگانیە.
قۆناغەیل یەکەم لە لێکۆڵینەوەگە وەکارهاوردن شەپوولەیل ئەوبان دەنگ لەلایەن لێکۆڵەرەیلەو لەخوەی گرد ئەرا چەودیاریکردن نشانەیل رۊی کوورپەلەیل لە هەفتەی 32 و هەفتەی 36 لە دووگیانی، وەگەرد جیوەجیکردن نووڕینەیل زیاتر دۊای نزیکەی سێ هەفتە لە لەداێگبوین.
پرۆفیسۆر ریسلاند ئاشکرا کرد کە لە هەر جاریگ، ئیمە نشانەیل رۊیان پۆلین کردیمن لە وەخت رەسین تام یا بوو گەزەر یا کەلەرم لۊل وەپیان، و ئەوەگ وە تۊەڕبوین وەختەگە دۊنیمنەی ئەوەسە کە مناڵەیلە هێمان زیاتر قەبووڵی کەن ئەرا ئەو سەوزەمەنیە کە وەپییان رەسیە وەختیگ لەناو زگ داڵگ بوینەر و لەیرەو، ئیمە تۊنیمن پێشنیار بکەیمن کە رەسین تامیگ دیاریکریاگ لە کۆتاییەیل دووگیانی تۊنێد بوودە هووکار هۊریگ ئەرا تام یا بوو لای زاڕووەیل، کە شایەت خوەشیان لە خوەراکیەیلیان دۊای چەن ساڵیگ لە لەداڵگبوین پەیا بکەێد.
لە ژیر رووشنایی ئی ئەنجامەیلە، پرۆفیسۆر ریسلاند تەمەی داڵگە دووگیانەیلە کرد وە مقیەتیکردن سیستەمیگ خوەراکی دەوڵەمەن و فرەجۊر کە میوە و سەوزە خاوەن رەنگە جیاجیایەیل لەناوی بوود.
لێکۆڵەرەیل دیاری کردن کە قەوارەی نموونەی لێکۆڵینەوەگە بۊچگ بویە، چۊنکە چەودیاریکردن 12 مناڵ لە تەمەن سێ ساڵی لە کۆمەڵە گەورەترەگە لە کوورپەیلە و مناڵە تازە لەدایگبۊیەیل لەخوەی گردگە.
