(تایبەت) وەزارەت دەیشت ئەمریکی پشتگیری خوەی ئەرا تەقەلایەیل زەیدی لە چەسپانن سەروەری و گیرهاوردن چەک و ریگری لە پەلامارەیل دووپات کەێد
شەفەق نیوز- واشنتۆن
مستەفا هاشم
وەزارەت دەیشت ئەمریکا، ئمڕوو چوارشەممە، دووپات لە پشتگیری وڵاتە یەکگردگەیل ئەرا تەقەلایەیل سەرۆک وەزیرەیل عراقی عەلی زەیدی کرد ئەرا چەسپانن سەروەری دەوڵەت و ریگری لە جیوەجیکردن پەلامارەیل لەناو عراق یا دەسوەپیکردنیان لە خاکەیلیەو، وە دووپاتکردن لەبان پابەندبۊن واشنتۆن وە دروسکردن هاوبەشییگ قایم و قازانج هاوبەش وەگەرد بەغداد.
یەیش لە وەڵام قسەکەریگ وەناو وەزارەت دەیشت ئەمریکی هات ئەرا پرسیاریگ ئاژانس شەفەق نیوز، لەباوەت راپۆرتەیلیگ کە ئۊشن واشنتۆن هوشداری کلکردیە ئەرا بەغداد لە رێکارەیل چەوەڕیکریاگ لە ئەگەر شکست لە کۆنترۆڵکردن باڵە چەکدارەیل، و ئایا ئیدارەی سەرۆک دۆناڵد ترەمپ باس سزایەیل دارایی و ئابووری یا کۆتوبەنەیل لەبان رەفتار و کلکردنەیل وە دۆلار کەێد.
قسەکەرەگە وت کە "سەرۆک ترەمپ دیاری کرد، وەختیگ میوانداری سەرۆک وەزیرەیل زەیدی کرد لە سەردانیگ میژوویی لە رووژ 14ی تەموز/یۆلیۆ گوزەشتە، کە وڵاتە یەکگردگەیل وە تونی پشتگیری دیدی کەێد ئەرا مسۆگەرکردن ئاییندەیگ رووشنتر ئەرا گشت عراقییەیل دۊر لە تیرۆر".
هەمیش وت کە ئی پشتگیرییە "کارکردن ئەرا ریگری لە دەسوەپیکردن هەر پەلامارەیلیگ لەناو خاکەیل عراقی یا دەسوەپیکردنی لەلیەو، و دروسکردن هاوبەشییگ ئەمریکی-عراقی تون و قازانج هاوبەش" لەخوەی گرێد.
هەمیش وت: "پشتگیری تەقەلایەیل سەرۆک وەزیرەیل زەیدی کەیمن ئەرا چەسپانن سەروەری عراقی و جیوەجیکردنی، لە وەختیگ عراق وەرەو رێڕەویگ نوو گام نەێد لە ژیر سەرکردایەتیی، و وە هاوبەشییگ تەواو وەگەرد وڵاتە یەکگردگەیل".
قسەکەرەگە لە وەڵامەگەی باس راسی راپۆرتەیل پەیوەندیدار وە سزایەیل دارایی و ئابووری چەوەڕیکریاگ یا چەسپانن کۆتوبەن لەبان مامەڵەیل وە دۆلار نەکرد، و بەس وە دووپاتکردن پشتگیری ئەمریکی ئەرا رێکارەیل چەسپانن سەروەری و ریگری لە پەلامارەیل کرد.
لێدوان وەزارەت دەیشت ئەو هەڵوێستە تونەو کەێد کە وەرپرسیگ لە ئیدارەی ئەمریکی لە کۆشک چەرمگ ئەرا ئاژانس شەفەق نیوز ئاشکرای کرد، کە لەتی دووپاتکردن پشتگیری تەواو وڵاتە یەکگردگەیل ئەرا بیچەککردن باڵەیل و چگن چەکەیلیان ئەرا حکومەت فیدراڵی کرد، وە دووپاتکردن لەبان گرنگی ئاشکرایی بەغداد وەگەرد واشنتۆن و هاوبەشە هەرێمییەیل لەباوەت میکانیزم جیوەجیکردن ئۆپەراسیۆنەگە.
زەیدی هەمیش دووپات کردۊد، کە عراق ری نییەێد خاکەگەی بوودە بنکەیگ ئەرا دەسوەپیکردن هەڕەشەیل لە دژ دەوڵەتەیل هاوسا، و دانان چەکەیل لەژیر کۆنترۆڵ دەوڵەت نۊنەرایەتی رۊوەڕۊبۊنە وەگەرد هیچ لایەنیگ نیەکەێد، بەڵکم مەرجیگە ئەرا دروسکردن دەوڵەتیگ یەکگردگ کە ناوەندەیل هاز و بڕیارداین لەتی فرە نەوون.
هەڵوێست ئەمریکی دۊای رووژیگ تیەێد لە ئاشکراکردن پەرلەمانتار ئەبو توراب تەمیمی ئەرا ئاژانس شەفەق نیوز لەباوەت رۆڵیگ ئەرا زەیدی لە دۊرخستن عراق لە گورزەیل سەربازی "نیمچە مسۆگەر" لە سعودیە و وڵاتە یەکگردگەیلەو کە ئەرا رووژ دووشەممەی گوزەشتە دیاری کریاۊن، و ئەوەیش گلەو دا ئەرا ئەوەگ وە "لیهاتگیی و سیاسەت" فەرماندەی گشتی هیزە چەکدارەیل وەسفی کرد، بی ئاشکراکردن هۊردەکارییەیل زیاتر.
جیماگەیل ئی ئاڵووزیە گلەو خوەێد ئەرا ئامانجگردن دامەزراوەیل سەروە کڕ لۊلەیل نەفت سعودی "خوەرهەڵات-خوەرئاوا" وە فڕۆکەیل بێفڕۆکەوان کە ریاز و حکومەت عراقی وتن لە خاکەیل عراقییەو وەشیانە، ئەوەگ بۊە مدوو زەخمدارییەیل و زەرەدەیل ماددی و بۊە مدوو وسانن کڕەگە وە شیوەیگ وەختانە.
سعودیە خەوەر دا لە خوەیگردن لە وەڵامداین لەی وەختە چۊ وەڵامیگ ئەرا داواکاری زەیدی، وەگەرد هیشتن ماف جیوەجیکردن ریکارەیل ئەرا پارێزگاریکردن لە سەروەری و ئاسایش و دامەزراوە گرنگەیلی.
دۊای پەلامارەگە، زەیدی هەردگ فەرماندەی ئۆپەراسیۆنەیل و پولیس لە میسان لە پۆستەیلیان دۊرەو خست، و وەڕێوەبەرەیل دەزگا ئەمنییەیل لە پارێزگاگە ئەرا فەرماندەیی برد و کلیان کرد ئەرا لێکۆڵینەوە، لە شان دروسکردن ئەنجومەنیگ لێکۆڵینەوەی پەلە و تونکردن رێکارەیل هویردبینی و کۆنترۆڵ لە دەروازە سنوورییەیل.
هەمیش حکومەت عراقی رازی بوی لێکۆڵینەوەیگ هاوبەش وەگەرد ئیران جیوەجی بکەێد لەباوەت سەکوویەیل وەشانن فڕۆکەیل بێفڕۆکەوان کە لە نزیک پارچەی سنووری پەیا کریان، لە وەختیگ سەرکردەیگ لە هاوپەیمانی دەوڵەت یاسا خەوەردا کە تاران تومارەیل راداری داسە دەس بەغداد کە تۊنێد دەسمیەتی بەێد لە دیاریکردن رێڕەو فڕۆکە بێفڕۆکەوانەیل، وە چەوەڕیکردن تەواوکردن راپۆرت دەسەی لێکۆڵینەوەی حکومی.
"وەرگری ئیسلامی لە عراق" وەرپرسیاریەتی خوەی لە پەلامارەگە رەت کرد، و ئامادەیی خوەی ئەرا هاوکاری وەگەرد لێکۆڵینەوەگە راگەیان.
ئاڵووزیەگە دۆسیەی گیرهاوردن چەک وە دەس دەوڵەت دووارە هاوردەو وەرجە هاتن 30 ئەیلول/سێپتەمبەر ئیسە، هاوەخت وەگەرد کووتاییهاتن ئەرک هیزەیل هاوپەیمان ناودەوڵەتی لە عراق.
دۊای ئەوەگ میژووەگە لە سەرەتا چۊ موڵەتیگ ئەرا رادەسکردن ئەو چەکەیلە کە لە دەیشت دامەزراوە فەرمییەیلن خریا روی، وەرپرسەیل حکومی دۊاتر دیاری کردن کە پەیوەندی وە کووتاییهاتن ئەرک هاوپەیمانیەو دیرێد و نۊنەرایەتی مەوقەیگ ئەرا جیوەجیکردن بیچەککردن باڵەیل وە شیوەیگ تەواو نیەکەێد.
لە وەرانوەر ئەوە، باڵە چەکدارە باڵادەسەیل رەت کەن کە 30 ئەیلول چۊ مەوقەیگ پابەندکەر ئەرایان هەژمار بکریەێد، و باسکردن ئاییندەی چەکەیلیان وە کشیانەوەی تەواو و هەمیشەیی ئەرا هیزە بیگانەیل بەسنەو، لە وەختیگ حکومەت دووپات کەێد کە کووتاییهاتن ئەرک هاوپەیمانییەگە پاساوەیل هیشتنەوەی چەک لادەێد و رێکخستنی لەژیر چەتر دەوڵەت زویترەو کەێد.
