"دەریاچەی رەنگاوڕەنگ".. کامێرای شەفەق نیوز دیمەنیگ دەگمەن لە کوردستانەو گرێد (وینە)
شەفەق نیوز - سلێمانی
لەناو سروشت کویەیی ئارام لە قەزای رانیە لە هەرێم کوردستان، دەریاچەی "گناوی قورگو" جویر یەکیگ لە ئەڵاجەویترین دیاردە سروشتییەیل لە عراق دەرکەفێد، نەک تەنیا لەوەر ئەوەگ گەورەترین دەریاچەی کبیرتیە لە وڵاتەگە، بەڵکم وە مدوو ئاڵشتبوین رەنگ ئاوەگەی وەرەو وەنەوشەیی تاریک لە وەختەیلیگ جیاواز لە ساڵەگە، وەگەرد تایبەتمەندییە سروشتییەیلی کە هیلێد بوودە جی گرنگیداین سەردانکەرەیل و ئەوانەگ وەدویای چارەسەر سروشتی گەردن.
کامێرای میدیایەیل راگەیانن لە ئاژانس شەفەق نیوز لە دەورگەرد دەریاچەگە گەڕدی کە لە دویری پەنج کیلۆمەتر لە سەنتەر رانیەو وەرەو دەریاچەی دوکان کەفێد، وە جیوەجیکردن بەڵگەسازی دیمەنەیلیگ کە رەنگینی شوینەگە و پلەیل رەنگ ئاوەگە نیشان دەن، بیجگە لەو سروشت دەورگەردە کە تایبەتمەندییگ جیاواز لە دەریاچەیل ترەک لە عراق وە شوینەگە بەخشێد. "گناوی قورگو" واتە "دەریاچەی بازنەیی" جیاوازە وە مەنگبوین ئاوەگەی وە شیوەیگ هەمیشەیی، و نەوین هیچ تافییگ ئاوی لەناوی، ئەوەیش تیەرێدە هووکار دەرچگن بوونیگ کبریتی کە وە "پیس" دەرکەفێد لە وەخت وەرکەفتنی وە تیشکەیل خوەر، لە ئەنجام وسانن جویلەی ئاوەگە.
دەریاچەگە جیاوازە وە شیوەیگ بازنەیی، چۊنکە تیرەگەی رەسێدە نزیکەی 370 مەتر، لە وەختیگ قۊلیەگەی رەسێدە 27 مەتر، و باوەڕ کریەێد کە میژوویی گلەو خوەێد ئەرا زیاتر لە پەنج هەزار ساڵ وە هووکارەیل سروشتی و ژینگەیی دۊر لە دەسوەردان مرۆیی.
لە دیارترین تایبەتمەندییەیل دەریاچەگە جیگیربوین ئاست ئاوەگەس لەناوی لە درویژایی وەرزەیل ساڵەگە، چۊنکە بەرزەو نیەوود یا نزمەو نیەوود هەرچەگ ئاڵشتکاری کەشوهەوا و ژینگەیی بووگ، لە وەختیگ ئاوەگەی جیاوازە وە بووییگ کە نزیکە لە بوو خا و تامیگ ترش کە ئەرا نووشین نەگونجیاس.
لەبان ئەوەیش، فرەیگ لە دانیشتگەیل رانیە و ناوچە دەورگەردەیلی لە ساڵەیلیگ درویژەو وەرەوپی چن، ئەرا سوودوەرگردن لە ئاوەگەی و ئەو لمە کە لە ژیر رویەگەی هەس، کە باوەڕ کریەێد دەسمیەتی دەێد لە چارەسەرکردن بڕیگ لە بیماریەیل پووس و هەستیاری و خوران، چۊنکە بڕیگ لە سەردانکەرەیل لەناو دەریاچەگە مەلە کەن، لە وەختیگ کەسەیل ترەک بڕیگ لە ئاوەگەی بەن ئەرا ئی کارە.
"گناوی قورگو" هەرلیوا وە دیاردەی ئاڵشتبوین رەنگ ئاوەگەی ناسریەێد، چۊنکە لەناوەین کەو و پەمەیی و وەنەوشەیی ئاڵشت بوود وەپای پلەیل گەرمی و هووکارەیل ژینگەیی، وەلی رەنگ وەنەوشەیی تاریک فرەترین دەرکەفتن مینێدەو، ئەوەیش دیمەنیگ بینایی دەگمەن وە دەریاچەگە بەخشێد کە سەرنجەیل کیشێد.
وەپای زانیارییەیل بڵاوکریاگ لە دەورگەرد دەریاچەگە، ئەوە ئاڵشتبوین رەنگەگە گلەو خوەێد ئەرا بەرزەوبوین ریژەی شووری، و بویين جۊرەیلیگ دیاریکریاگ لە قەوزە و بەکتریا و توخمە کیمیاییەیل جوور کبریت، وەگەرد چالاکی بڕیگ لە زیندەوەرەیل لەناو دەریاچەگە، کە لە ماوەی وەرز هاوین وەگەرد بەرزەوبوین پلەیل گەرمی کاریگەرییان زیاترەو بوود.
هەرلیوا، دەریاچەگە وە نیشتمانیگ ئەرا شمارەیگ لە زیندەوەرەیل و خشیە دەگمەنەیل هەژمار کریەێد کە هەڕەشەی لەناوچگن لەبانیان هەس، لەناویان جۊرەیلیگ لە ماسی و رۆبیان و کیسەڵ کە لە دەریاچەیل ترەک نین، ئەوەیش گرنگییگ ژینگەیی و سروشتی تایبەت وەپی بەخشێد، وەگەرد بەهای گەشتیاری لە ناوچەگە.
