کڕ "کەرکوک - بانیاس".. رێککەفتنیگ سوری وەرد عراق ئەرا ئاڵشتکردن لۊلە نەفتە داڕزیایەگە
شەفەق نیوز - دیمەشق
وەزیر وزەی سوری، محەمەد بەشیر، لە دانیشتنیگ گووشداین لە وەرانوەر ئەنجومەن گەل، رەوش مەیدانی و دارایی ئەرا کەرت وزە لە وڵاتەگە خستە روی، و ئاشکرا کرد کە سەختیەیل کارکردن وە گەورا و پرۆژەیل ستراتیژی وە هاوکاری وەرد لایەن عراقی هەن.
وەزیرەگە ماوەی دانیشتنەگە کە ئاژانس شەفەق نیوز وەدۊای چگە، دووپات کرد کە وەزارەت وزە کەرتەیل کارەبا و ئاو و نەفت و سامان کانزایی لەخوەی گرێد، و دیاری کرد کە وەزارەتەگە فتراق خەێدە بان پشتگیریکردن گەشەپیداین ئابووری و کەمەوکردن کەلین لە ناوەین خستنەڕوی و داواکاری.
وتیش کە دروسکردن کۆمپانیایل هۆڵدینگ واتەی تایبەتکردن نییە، وە دووپاتکردن ئەوەگ کە گشت کۆمپانیایل سەر وە وەزارەتەگە موڵک دەوڵەتن.
لەباوەت ستافەیل و وەئەلیکترۆنیکردن، بەشیر ئاشکرا کرد لەباوەت گلەوخواردن نزیکەی 10 هەزار فەرمانبەر لە دەرکریاگەیل ئەرا کار دۊای پیشکەشکردن داواکارییەیل گلەوخواردن، و دیاری کرد کە وەزارەتەگە کار کەێد لەبان وەئەلیکترۆنیکردن مامەڵەیل و بەسیانەوەی دیجیتاڵی، لە شان دروسکردن دەسەیگ ئەرا خوەنستن لە رەوش ئەممارەگە و ئامادەکردن نەخشەیگ نوو ئەرا نەفت و غاز، وەرد بەسیان شمارەیگ فرە لە بیرەیل وە شیوەیگ وەختی ئەرا دووارە ئامادەکردنیان.
لەباوەت سەختیەیل و قەیران بەرهەمەیل پاڵاوتی نەفت، وتیش کە سوریا هەوەجە وە نزیکەی 24 مەلیۆن مەتر سێجا لە غاز رووژانە دیرێد ئەرا کارکردن ویستگەیل بەرهەمهاوردن کارەبای ئامادە، وتیش کە ئەوەگ وەڵامداین ئی هەوەجەیلە رۊوەڕۊ کۆتوبەنەیل بوود کە پەیوەندی وە نەیین بنکەی زانیارییەیل و دابینکردن دراو بیگانە لەڕی بانک ناوەندییەو دیرن.
دیاری کرد کە توانای هەردگ پاڵاوگەگە لە وەخت ئیسە رەسێدە نزیکەی 150 هەزار بەرمیل لە رووژیگ، لە وەختیگ کەلین لە ناوەین بەرهەمهاوردن ناوخۆیی و هەوەجەیل پاڵاوتن وە نزیکەی 200 هەزار بەرمیل لە رووژیگ مەزەنە کریەێد کە چۊ بەرهەمەیل پاڵاوتی هاوردە کریەێد، و دیاری کرد کە بڕیار گیریاس ئەرا دەسوەپیکردن وە نووەوکردنیگ گشتگیر ئەرا پاڵاوگەی بانیاس داڕزیاگ.
لەباوەت هاوکاری هەرێمی، بەشیر دیاری کرد کە یاداشت لەیەکفامستن واژوو کریاس وەرد هاوپەیمانییگ لە کۆمپانیایل ئەرا جیوەجیکردن ئاڵشتکردن کڕ (کەرکوک - بانیاس) داڕزیاگ وە هاوکاری وەرد لایەن عراقی، وە دووپاتکردن ئەوەگ کە سوریا تۊنێد باجەیل رەدبۊن و وەرجەبۊن لە سەنن نەفت لەڕی ئی کڕەو وەدەس بارێد، لە شان سوودوەرگردن لە کڕ غاز عەرەبی و توڕە ناوخۆییەیل.
لە لای داراییەو، وەزیر سوریا، وەردەوام بۊ لە قسەیلی و وت کە خەرج ئەو غازە کە هاوردە کریەێد ئەرا بەرهەمهاوردن کارەبا رەسێدە نزیکەی 140 مەلیۆن دۆلار مانگانە، و شارەیل پیشەسازی و بازرگانی فرەتر لە 40% لە کارەبا خەرج کەن، و وەزارەتەگە زەرەدیگ هەڵگرێد کە رەسێدە نزیکەی 31 لیرەی سوری لە هەر لتر مازۆت دۊای دەسکاری نرخەیل.
وەزیر وزە کووتایی هاورد وە دەسنشانکردن ئەرا چگن سوریا ئەرا ناو گفتوگۆیەیل وەرد کۆمپانیا گەورا جەهانییەیل ئەرا دەرخستن نەفت و غاز، و پەرەپیداین کێڵگە دەریاییەیل، و چەوەڕییەیل خوەی نشان دا ئەرا وەدیهاوردن خوەیبژیوی لە نەفت ماوەی ساڵ 2028 ئەگەر پلانەیل بی رۊداین لەناکاو وەڕیەو بچن، لە وەختیگ رەسین ئەرا خوەیبژیوی لە غاز هەوەجە وە ماوەیگ دریژتر دیرێد.
ئی بانگکردن وەزیر وزەی سوری محەمەد بەشیرە، لە وەرانوەر ئەنجومەن گەل لە ناوڕاس رەوشیگ لە ئاڵووزی جەماوەری و مەیدانی تیەێد کە شمارەیگ لە پارێزگایەیل لەخوەی گرد، دۊای بڕیار بەرزەوکردن نرخەیل بەرهەمەیل پاڵاوتی نەفت وە ریژەیگ لە ناوەین 25% و 40%.
ئی بەرزەوبۊنە بۊە مدوو هەڵسانن شەپۆلیگ لە ناڕەزایەتی و خوەینشاندانەیل لە شمارەیگ شارەیل سوری چۊ ناڕەزایەتییگ لەبان شوینەوارەیل راسەوخۆی لەبان کرایەیل بارکردن و نرخ کاڵا بنەڕەتییەیل.