شەفەق نیوز - وەشوینکەفتن
رووژنامەی "نیویۆرک تایمز" ئەمریکی خەوەرداد، کە ریبەر باڵای ئیرانی نوو، موجتەبا خامنەیی، زیاتر وازترە لە عەلی خامنەیی باوگی لەبان وژاردەی خاوەندارێتی چەک ئەتۆمی، وەپای مەزەنەیل هەواڵگری ئەمریکی.
"نیویۆرک تایمز" لە زوان وەرپرسەیل ئەمریکی ئاگادار لەبان هەڵسەنگاندنە هەواڵگرییەیل وت، کە واشنتۆن دۊنێد کە موجتەبا خامنەیی، کە سەرکردایەتی وڵاتەگە گردە دەس دۊای کوشیان باوگی لە پەلاماریگ ئیسرائیلی کە وە پاڵپشتی هەواڵگری ئەمریکی جیوەجی کریا لە سەرەتای جەنگەگە، ئارەزووی زیاترە ئەرا وەرەونواچگن لە چەک ئەتۆمی، هەرچەن وە شیوەیگ ڕاستەوخۆ یە رانەگەیانیە.
رووژنامەگە زیای کرد کە دەزگایەیل هەواڵگری ئەمریکی ئەرا چەننیگ ساڵ جیاوازی کردنە ناوەین خاوەندارێتی ئیران ئەرا توانای تەکنیکی لەبان بەرهەمهاوردن چەک ئەتۆمی و ناوەین دەرکردن بڕیاریگ سیاسی ئەرا دروسکردنی، چوینکە باوەڕیان بۊ کە ریبەر وەرین عەلی خامنەیی، وەگەرد پاڵپشتیی لە وەردەوامبۊین بەرنامە ئەتۆمییەگە، دوودڵ بۊ لە وەپشسەرنان ئی قۆناغە.
"نیویۆرک تایمز" دیاری کرد کە فرەی زانیارییەیل پەیوەندیدار وە هەڵوێستەیل موجتەبا خامنەیی گردەو کریانەو وەرجە هەڵسان جەنگەگە، کە تویش زەخمداری هات لە ماوەی هەفتەیل یەکەم لەلی، و دەرکەفتن ئاشکرا و پەیوەندییەیل خوەی کەمەو کرد ئەرا مدووەیل ئەمنی لە رخ ئامانجگردنی وە گورزەیل ئاسمانی.
هەرلیوا هەڵسەنگاندنە ئەمریکییەیل دۊنن کە ریبەر نوو هێمان سەرکردایەتی دەوڵەتەگە کەێد، وەلی هێمان ئەو دەسەڵات رەها جیگیر نەکردگە کە باوگی ئەرا زیاتر لە 36 ساڵ خاوەنی بۊ.
"نیویۆرک تایمز" خەوەرداد کە ویلایەتە یەکگرتگەیل چەودیاری جویلەیل ئیرانی کەێد ئەرا مقیەتیکردن ئەوەگ لە ژیرخان بەرنامە ئەتۆمییەگە مەنیە، دۊای ئەوەگ تاران شمارەیگ لە ئامێرەیل سەنتەرفیوج ئەرا دامەزراوەیگ فرە قایم لەناو بڕیگ کویە لە ناوڕاس وڵاتەگە بردنە کە لەلای واشنتۆن وە ناو "کویەی تەور" ناسیاس.
رووژنامەگە ئاشکرا کرد کە زانیارییەیل هەواڵگری ئیسرائیلی، کە "وۆڵ ستریت جۆرناڵ" یەکەمین لایەن بۊ کە ئاشکرای کرد، ئۆپراسیۆن بردن ئامێرەیل سەنتەرفیوج وەرەو شوینە نووەگە چەودیاری کردگە.
وەرپرسەیل ئەمریکی، وەپای رووژنامەگە، دۊنن کە ئی گامە وە ماناێ دەسپکردن وە ئۆپراسیۆنەیل پیتانن یۆرانیۆم نیەتیەێد، بەڵکم لە گام ئیسە ئامانجی مقیەتیکردن کەرەستە ئەتۆمییەیلە لە هەر گورزەیلیگ ئەمریکی.
مەزەنە ئەمریکییەیل نشان دەن کە دامەزراوە نووەگە فرە قایمترە لە هەردوگ شوین "فۆردۆ" و "نەتەنز"، و ها ژیر قۊبییگ کە خەێدەی دویریگ لە بازنەی بومب باوەیل ئەمریکی، لەناویانیش ئەو تەقەمەنییەیلە کە قایمکارییەیل بڕن کە لە پەلامارەیل وەرین وەکار هاتیان.
هەرلیوا "نیویۆرک تایمز" خەوەرداد کە ئیران بڵاوبۊین هیزەیل زەمینی خوەی لە دەور شوینەگە خەسەو کردگە، ئەرا ئامادەباشی لە ئەگەر جیوەجیکردن ئۆپراسیۆنیگ لەلایەن هیزەیل تایبەت ئەمریکی کە ئامانج لەلی ویرانکردن دامەزراوەگە بوود لە ناوەو.
"نیویۆرک تایمز" دیاری کرد کە دۆناڵد ترەمپ سەرۆک ئەمریکی لە حوزەیران/یۆنیۆ 2025 فەرمان وەشانن گورزەیل لەبان دامەزراوەیل "فۆردۆ" و "نەتەنز" و "ئەسفەهان" دا، وە وەکارهاوردن فڕۆکەیل بومبهاویژ نهێنی "بی-2" و مووشەکەیل "تۆماهۆک".
لەبان راگەیانن ترەمپ لەو وەختە کە گورزەیل بەرنامە ئەتۆمییە ئیرانییەگە وە تەواوی ویران کردنە، هەڵسەنگاندنە هەواڵگرییە ئەمریکییەیل دۊاتر رەسینە ئەو دەرئەنجامە کە پەلامارەیل بەرنامەگە دۊاخستنە، وەلی وە تەواوی لەناوی نەوردنە.
رووژنامەگە زیای کرد کە بەرنامەگە شایەت چالاکیی خوەی لە ماوەی نزیکەی 6 مانگ گلەو باوردیاد ئەگەر ئیران پەلە بکردیاد ئەرا خاسەوکردن ئامێرەیل سەنتەرفیوج یا دووارە دەسکردن ئۆپراسیۆنەیل پیتانن لە شوینەیل ترەک، وەلی تاران پیشەنیی دا وە مقیەتیکردن دامەزراوەیلی و دۊاخستن دووارە کارپیکردنیان.
وەگەرد ئەوەیش، مەزەنە ئەمریکییەیل دووپات کەن کە یەدەگ ئیران لە یۆرانیۆم بەرز پیتانریاگ هێمان بیوەیە و تۊنیەێد بڕەسیەێدە پی، و یەیش ئەوەسە کە بنەمای تەکنیکی ئەرا هەر بەرنامەیگ چەکداری ئایندەیی وە بەرز هیڵێد.
"نیویۆرک تایمز" خەوەرداد کە دەزگایەیل هەواڵگری ئەمریکی باوەڕیان بۊ لە کۆتایی ئیدارەی سەرۆک وەرین جۆ بایدن کە ئیران لێکۆڵینەوە لە وەرەونوابردن بومبیگ ئەتۆمی سەرەتایی کەێد کە توانای نواگیریکردن پەیا بکەێد، تەنانەت ئەگەر کاراییەی دیاریکریاگ و رەساننی سەخت بوود.
عەلی خامنەیی لە ساڵ 2005 فەتوایگ دەرکردۊد کە وەکارهاوردن چەکەیل ئەتۆمی قەیەغە کەێد، و ئیران ئاژانس ناودەوڵەتی وزەی ئەتۆمی وەپی ئاگادار کردۊد، وەلی یە ریگری نەکرد لە وەردەوامبۊین وەرەونوابردن بەرنامە ئەتۆمییەگە یا ئەنجامداین توێژینەوە و تەکنیکەیلیگ کە هاتێ تاران نزیکەو بکەن لە خاوەندارێتی توانای دروسکردن چەکەگە ئەگەر بڕیار سیاسی لەی باوەتەو بیریا.