شەفەق نیوز - هەولێر

سەرکردەیگ لە پارت دیموکرات کوردستان ئیرانی و یەکیگیش لە پارت کۆمەڵەی ئیرانی، ئەو پێشنیارەیلە رەد کردن کە پەیوەندیدارن وە دەرکردن پارتەیل کورد ئیرانی ئۆپۆزسیۆن لە هەرێم کوردستان وەرەو ناوچەیل ترەک لە عراق، وە دانان ئەوە کە قسەکردن لەباوەت گووشەگیرکردن ئی پارتەیلە لەناو کەمپەیل بەشیگی ملکەچە ئەرا ئەوە کە وەسفی کردن وە "جەنگ دەروینی" کە تەهران جیوەجیی کەێد.

 ئی هەڵوێستەیلە تیەن دۊای ئەوە کە سەرچەوەیل سیاسی ئاگادار ئەرا ئاژانس شەفەق نیوز ئاشکرا کردن، لەباوەت پێشنیاریگ کە گفتوگۆ لەبانی کریەێد لە ناوەین هێزە سیاسییە عراقییەیل ئەرا گواستنەوەی گرووپەیل کوردی ئیرانی ئۆپۆزسیۆن لە هەرێم کوردستان وەرەو ناوچەیل ترەک، لەناویانیش پارێزگای موسەننا، کە شار سەماوە خریاسە روی وە سفتەی وژاردەیگ چەوڕیکریاگ ئەرا دروسکردن ناوەندیگ ئەرا داکاسیانیان، جویر شیوەی تاقیکردنەیل وەرین، لەناویانیش کەمپ رەفحا و دامەزراوەیل شوین چەکدارەیل  ریخریاگ موجاهیدین خەڵق ئیرانی.

 وەپەی سەرچەوەیل، ئەوە پێشنیارەگە هێمان لە قۆناغ لێکۆڵینەوە و گفتوگۆیەیلە و ئاڵشت نەۊە ئەرا بڕیاریگ جیوەجیکردن، لە وەختیگ وژاردەی رادەسکردن چەکدارەیل ئی گرووپەیلە وە ئیران وە دویرخسریاگ دانریەێد لە ئی رەوشەیل ئیسە.

 کەریم پەروێزی سەرکردە لە پارت دیموکرات کوردستان ئیرانی ئۆپۆزسیۆن، ئەرا ئاژانس شەفەق نیوز وت، کە خەبات کورد ئەرا مافەیل نەتەوەییان وە رادەسبۊن یا ملکەچبۊن ئەرا فشارەیل کۆتایی نیەتیەرێد، وە دووپاتکردن لەبان ئەوە کە ئی خەباتە وەرجە دامەزرانن کۆمار ئیسلامی ئیرانی بۊە و وەردەوام بوود تەنانەت دۊای لەناوچگنی.

 پەروێزی وتیش کە فرەیگ لەو لێدوانەیلە کە بڵاوەو بۊنە لەباوەت ئایندەی پارتەیل ئۆپۆزسیۆن پشت وە گفتوگۆیل فەرمی وەرد پارتەگەی نیەوەسن، بەڵکم کەفنە ناو، وەپەی مەزەنەکردنی، ئەو پڕوپاگەندە کە رژیم ئیرانی وەکاری تیەرێد لە چوارچیوەی جەنگ دەروینی.

 رووشنەو کرد کە پارتەگە نیەتۊنێد هەڵوێست وەرگرێد لە پێشنیارەیلیگ کە وە شیوەیگ فەرمی نەخریاسە روی، وە دووپاتکردن ئەوە کە هەر بڕیار یا هەڵوێستیگ لەباوەت پێشهاتەیل هاتگ هەوەجەس پشت وە داتایەیل رووشن بوەسێد، نەک وە گریمانە و مەزەنەگان.

 لەباوەت پەیوەندی وەرد حکومەت هەرێم کوردستان، پەروێزی دەسنشان ئەرا وەردەوامبۊن پەیوەندی و هاوکاری لە ناوەین هەردوگ لا کرد، وە دەسنشانکردن ئەوە کە حکومەت هەرێم تا ئیسە هەڵوێستیگ وەرنەگردیە کە بانگەواز ئەرا وسانن خەبات سیاسی کوردی بکەێد یا ریگری لە پارتەیل ئۆپۆزسیۆن بکەێد لە وەردەوامبۊن چالاکییان.

 بۊین سەربازگەیل سەربازی سەروە پارتەگەی رەد کرد، وە دووپاتکردن ئەوە کە ئەو شوینەیلە کە ئەندامەیلی و خیزانەیلیان لەتی میننەو کەمپەیل مەدەنین، کە بڕیگیان تویش پەلامار ئیرانییش هاتنە لە ماوەیل گوزەشتە.

لەباوەت پەیوەندییەیل وەرد ویلایەتە یەکگرتگەیل، رووشنەو کرد کە پەیوەندییەیل پارتەگەی وەرد واشنتۆن وەردەوامن لەبان هەردوگ ئاست سیاسی و دیپلۆماسی، و پەیوەندیدار نیین وە جەنگەیل یا هەڕەشەیل ئیرانی، وە رەدکردن ئەوە کە ئی پەیوەندییەیلە بڕیانە.

هەڵمەتەیل راگەیانن

لە لای خوەیەو، حەسەن رەحمان پەناه ئەندام لیژنەی ناوەندی ئەرا پارت کۆمەڵە و سازمان کوردستان ئەرا پارت شیوعی ئیرانی، هوشداری دا لە کاریگەرییەیل ئەوە کە وەسفی کرد وە هەڵمەتەیل راگەیانن و دەروینی کە پارتەیل کوردی ئیرانی ئۆپۆزسیۆن و خیزانەیلیان و پەنابەرەیل نیشتەجی لە هەرێم کوردستان گرێدە ئامانج.

رەحمان لە قسەیلی ئەرا ئاژانس شەفەق نیوز، وە دووپاتکردن ئەوە کە لێدوانەیلی گوزارشت لە هەڵوێست کەسی خوەی کەن، و پێک نیەتیەرن لە هەڵوێستیگ فەرمی ئەرا پارتەگەی، کە خاوەن قسەکەرەیل و نوێنەرەیل ریوەپدریای ئەرا گوزارشتکردن لە سیاسەتەیلی.

 دەسەڵاتەیل ئیرانی تومەتبار کرد وە پەیڕەویکردن سیاسەتیگ دریژەوکیشیاگ لە تیرۆرکردن و فشارەیل ئەمنی و راگەیانن دژ وە ئۆپۆزسیۆن کوردی، وە دەسنشانکردن ئەوە کە لە ناوەین 350 تا 400 لە ئەندامەیل و چالاکوانەیل و سەرکردەیل پارتە سیاسییەیل لە کوردستان ئیران تیرۆر کریانە، وەپەی مەزەنەیلی، لە نەوەتەگان سەدەی گوزەشتەو.

وتیش کە تەهران میدیایەیل راگەیانن و پڕوپاگەندە و جەنگ دەروینی وەکار تیەرێد ئەرا ورووژانن رخ و نادڵنیایی لە ناوەین پارتەیل ئۆپۆزسیۆن و دەوروبەر کۆمەڵایەتییان، وەتایبەت خیزانەیل و پەنابەرەیل نیشتەجی لە هەرێم کوردستان، وە دانان ئەوە کە هەڵمەتەیل ئیسە دریژەپیدەریگن ئەرا سیاسەتەیل وەرین و پێک نیەتیەرن لە پیشهاتیگ نوو.

 لەباوەت خەوەرەیل پەیوەندیدار وە گواستنەوەی پارتەیل ئۆپۆزسیۆن وەرەو دەیشت هەرێم کوردستان، رەحمان پەناه وت کە عراق وەرجە یە بۊین تەقەلایەیل لەی جۊرە رەد کردگە، وەپەی زانیارییەیلی، وە دانان ئەوە کە ئەو پێشنیارەیلە کە بڵاوەو بۊنە یەکتر بڕن وەرد تەقەلاگان دەزگا ئەمنی و هەواڵگرییەیل ئیرانی ئەرا لاوازکردن ئۆپۆزسیۆن و ورووژانن نیگەرانی لەناو رزەیلی.

 رەخنە لە ئەگەر گواستنەوەی پارتەیل وەرەو کەمپەیل بەسیاگ گرد کە ملکەچن ئەرا ریکارەیل ئەمنی تون، وە دووپاتکردن ئەوە کە پارتەیل کوردی ئیرانی ریخریاگ موجاهیدین خەڵق نیین، و نیەتۊیەنرێد رەفتار وەردیان وە هەمان شیوە بکریەێد یا لە شوینەیل دابڕیاگ گیر بخون لەژیر پاسەوانی هێزەیل حەشد شەعبی یا لایەنەیل پەیوەندیدار وە سوپای پاسدارەیل ئیرانی، وەپەی دەربڕین خوەی.

دوینێد کە سیناریۆیگ جۊر یە، لە ئەگەر خستنەڕویی ئەرا جیوەجیکردن، واتەی بیبەشکردن پارتەیل لە ئازادی جموجۊل و دریژەوکیشیانە کۆمەڵایەتییەیل کە ری وەپییان دەن وەردەوام بوون لە چالاکی سیاسییان، وە دووپاتکردن لەبان ئەوە کە قەبووڵ چەسپانن ئی وژاردە لەبانیان نیەکەن.

 رەحمان پەناه ئەگەر گووشەگیرکردن ئۆپۆزسیۆن کوردی ئیرانی لە کۆمەڵگەی هەرێم کوردستان وە دویرخسریاگ دانەێد، وە پشت بەسین وە پەیوەندییە میژوویی و کۆمەڵایەتییەیل کە هەردوگ لا گردەو کەن، و ئەوەگ خیزانە کوردییەیل لە هەرێمەگە پێشکەشی کردنە لە پاڵپشتی و داکاسیان ئەرا ئەندامەیل ئەو پارتەیلە و کادرەیلیان و هێزەیل پێشمەرگەی سەروە پییان لە دریژایی دەیەگان ساڵ.

دووپات کرد کە پارتەیل ئۆپۆزسیۆن بارگرانییگ لەبان هەرێمەگە نەۊنە، بەڵکم بۊنەسە بەشیگ لە پێکهاتە کۆمەڵایەتی و سیاسییەگەی، وە دانان ئەوە کە ئەو پەیوەندییەیلە هیلن جیوەجیکردن هەر پلانیگ ئەرا گووشەگیرکردنیان بوودە کاریگ فرە سەخت.

 لەباوەت هەڵوێست ئەمریکی، رەحمان پەناه پارێزگارییگ نیشان دا لە پشت بەسین لەڕادەبەدەر لەبان واشنتۆن، و وت کە سیاسەت ئەمریکی لە پلەی یەکەم پشت وە بەرژەوەنییە تایبەتەیل بەسێد ئەرا ویلایەتە یەکگرتگەیل، و مسۆگەرکردنەیل هەمیشەیی ئەرا هاوپەیمانە کوردەیلی فەراهەم نیەکەێد.

 بەڵگە وە تاقیکردن هەرێم کوردستان لە دامەزرانن حکومەتەی لە ساڵ 1992ەو هاوردەو، و وەو قوربانیداینەیلە کە هێزەیل پێشمەرگە پیشکەشیان کردن لە جەنگ دژ وە ریخریاگ داعش، وە دانان ئەوە کە هاوکاری سەربازی و سیاسی وەرد ویلایەتە یەکگرتگەیل ریگری لە وەرگردن بڕیارەیل ئەمریکی نەکرد کە بڕیگ جار یەکتر بڕن وەرد ئومیدەیل لایەنە کوردییەیل، لەناویانیش بڕیارەیل پەیوەندیدار وە کەمەوکردن بڕیگ لە شیوەیل پاڵپشتی دارایی.

 دووپات کردە بان هەوەجەی ئەوە کە پارتە کوردییەیل ئایندەی سیاسییان وە شیوەیگ تەواو وە هەڵوێستەیل ئەمریکییەو گریە نەیەن، لە سای ئاڵشتبۊن لەپیشینەیل و هاوپەیمانییە هەرێمی و ناودەوڵەتییەیل.

رێککەفتن ئەمنی و فشارەیل وەردەوام

 دۆسیەی بۊین پارتەیل کوردی ئیرانی ئۆپۆزسیۆن لە هەرێم کوردستان گلەو خوەێدە وەرانوەر ئاڵۆزی لە ناوەین بەغداد و تەهران وە شیوەیگ دووبارەبۊ، وەتایبەت لە واژووکردن رێککەفتن ئەمنی هاوبەش لە ناوەین عراق و ئیران لە ئازار / مارس 2023ەو، کە کۆنترۆڵکردن سنوورەیل و ریگریکردن لە وەکارهاوردن خاکەیل عراقی ئەرا جیوەجیکردن پەلامارەیل لەبان وڵاتەیل هاوسا گردە خوەی.

 لە ئەیلول / سێپتەمبەر لە خود ساڵ، لیژنەی باڵا ئەرا جیوەجیکردن رێککەفتن ئەمنی راگەیان لە چووڵکردن بارەگای گرووپە ئیرانییە ئۆپۆزسیۆنەگان کە نزیکن لە سنوورەیل، و گواستنەوەی چەکدارەیلیان وەرەو شوینەیل دویرتر لەناو هەرێم کوردستان، ئەرا ریخوەشکردن لە رەفتارکردن وەردیان وە شیوەی مەدەنی، لە وەختیگ تەهران راگەیان لە گواستنەوەی ئەو گرووپەیلە وەرەو پەنج سەربازگە لەناو هەرێمەگە.

 وەگەرد ئی ریکارەیلە، ئیران وەردەوام بۊ لە داواکردن تەواوکردن جیوەجیکردن رێککەفتنەگە، وەتایبەت چەککردن گرووپە ئۆپۆزسیۆنەیل، لە وەختیگ دۆسیەگە هەر خریاۊدە روی لەناو خشتەی گفتوگۆ ئەمنییەیل لە ناوەین هەردوگ وڵاتەگە، لەناویانیش ئەو گردەوبوینەیلە کە دەسەی ئەمنی باڵای عراقی ئیرانی لە بەغداد بەسانەی لە ماوەی ئایار / مایۆی 2026.

 بارەگا و کەمپەیل سەروە پارتەیل کوردی ئیرانی ئۆپۆزسیۆن لە هەردوگ پارێزگای هەولێر و سلێمانی تویش پەلامارەیل دووبارەبۊ هاتن وە موشەک و فڕۆکە بێ فڕۆکەوانەیل، کە بەرزەو بۊن لە هەڵگیرسان رویوەڕویبۊن سەربازی وەرد ئیران لە 28 شوبات / فێبرایەر گوزەشتەو، و شوینەیل سەروە پارت دیموکرات کوردستان ئیرانی و پارتەیل کۆمەڵە و پارت ئازادی کوردستان گردە خوەی.

 سوپای پاسدارەیل ئیرانی وەرجە یە وەرپرسیاریەتی خوەی لەبان شمارەیگ لەو گورزەیلە راگەیان، لە وەختیگ پەلامارەیل ترەک ئەو کەمپەیلە گردنە ئامانج کە خیزانەیل و چەکدارەیلیگ لە گرووپە ئۆپۆزسیۆنەیل لەتی میننەو، و هیشت کوشیاگ و زەخمدارەیل بکەفنەو.

 لە نووترین پیشهاتەیل دۆسیەگە، سەرچەوەیل سیاسی ئەرا ئاژانس شەفەق نیوز، رووژ چوارشەممە، ئاشکرا کردن، کە پێشنیار گواستنەوەی گرووپە ئیرانییە ئۆپۆزسیۆنەیل وەرەو ناوچەیل ناوڕاس عراق یا باشووری خریاسە روی ئەرا گفتوگۆکردن فرەتر لە جاریگ، وەتایبەت لە گردەوبوینەیل هێزەیل چوارچیوەی هەماهەنگی، وەگەرد ئەگەر دروسکردن ناوەندیگ ئەرا شوینیان لە پارێزگای موسەننا، و خستنەڕوی ئەگەر گواستنەوەی بڕیگ لە چەکدارەیل ئەو گرووپەیلە دۊاتر وەرەو وڵاتەیل ئەوروپی.

وەلی پێشنیارەگە تا ئیسە یەکلا نەۊە، و حکومەت فیدراڵی یا حکومەت هەرێم کوردستان هیچ بڕیاریگ فەرمی وە جیوەجیکردنی رانەگەیاننە، لە وەختیگ کە پارتە ئۆپۆزسیۆنەگان پابەندە وە وەردەوامبۊن لە چاڵاکی سیاسییان و هەر ریکارەیلیگ رەد کەن کە بوودە هوکار ئەرا گووشەگیرکردنیان لە دریژەوکیشیانە کۆمەڵایەتییەیلیان یا چەسپانن کۆتوبەندەیل نوو لەبان بۊنیان لە هەرێم کوردستان.