شەفەق نیوز - ئەڵگەردان تایبەت
فشارەیل ویلایەتە یەکگرتگەیل ئەمریکا لەبان عراق ئەرا جیوەجیکردن گەوراترین دووارە داڕشتن پەیکەر ئەمنی خوەی لە وەخت شکانن ریخریاگ داعشەو، کاردانەوەی تویڕەیی لەلایەن سەرکردە شیعەیل و سەرۆک کوتلەیل لەلی کەفتەو.
داواکارییەیل ئەمریکی، چۊ ئەوەگ ماڵپەڕ "میدڵ ئیست ئۆنلاین" بریتانی وت، ئامانجیان کەمەوکردن هاز باڵەیلە و خستن حەشد شەعبیە لە ژیر کۆنترۆڵ دەوڵەت وە شیوەیگ تەواو.
ماڵپەڕ "میدڵ ئیست ئۆنلاین" لە راپۆرتەگەی کە ئاژانس شەفەق نیوز ئەڵگەردانی کردگە، پشت وە لێدوان وەرپرسەیل عراقی و دیپلۆماتکارەیل خوەرئاوایی و سەرچەوەیل سیاسی بەسا.
پێشنیازەیل ئەمریکی داوا لە بەغداد کەن، کە باس ئی بیرۆکەیلە وەگەردی کریاگە، ئەرا بیچەککردن باڵە هازدارەیل وە شێوەیگ پلە وە پلە، و پەراویزخستن سەرکردەیل ملیشیایەیل، و دامەزرانن ئەفسەرەیل سەربازی پیشەگەر ئەرا سەرپەرشتیکردن ژیرخان هیزەیل حەشد شەعبی و زنجیرەی فەرماندەیی.
لە وەختیگ واشنتۆن ئی چاکسازییە وە خوازێد زانێد ئەرا دووارە گلەوداین سەروەری دەوڵەت و کەمەوکردن دەسەڵات تاران لەبان دامەزراوە سیاسی و ئەمنییەیلە، وەپای راپۆرتەگە، کە دیاری کرد کە دەسپێشخەری ئەمریکی بەشەبوینە قۊلەیل لەناو عراق دەرخستگە، و ئی دەسپێشخەرییە رخبارییگ دیرێد کە شایەت رۊوەرۊبوینیگ وەگەرد باڵە هازدارەیل دروس بکەێد کە دۊنن حەشد شەعبی سان بنەڕەتە لە وەرگری نیشتمانی، و وەجۊر هەوەجەی زامنکارییگ دیرن ئەرا دەسەڵات ئیرانی لە ناوچەگە.
رۆڵ دەیڤد پێترایۆس
راپۆرتەگە لە سەرچەوەیل وتەیە کە ئی پرسە زیاتر دۊای سەردانیگ کە پەنج رووژ وەردەوام بوی ئەرا بەغداد لەلایەن دەیڤد پێترایۆس جەنەڕاڵ ئەمریکی خانەنشین هاتیە.
پێترایۆس چاوی وە عەلی زەیدی سەرۆک وەزیرەیل، و هەیبەت حەلبووسی سەرۆک ئەنجومەن نۊنەرەیل، و فایەق زەیدان سەرۆک ئەنجومەن باڵای دادوەری، و وەرپرسەیل باڵای ئەمنی کەفتگە، کە لەناوی گفتوگۆەیل خەسیگ لەباوەت بانان دامەزراوە سەربازییەیل لە عراق ئەنجام داگە.
وەزارەت دەیشت ئەمریکی لە وەختیگ گوزەشتە ئەرا ئاژانس شەفەق نیوز دووپات کرد کە دەیڤد پێترایۆس هیچ پۆستیگ فەرمی لەناو شاند ئەمریکی لە عراق نەیرێد، یەیش لە لێدوانیگ بوی لەبان ئەو مشتومڕە کە لەباوەت سەردانەگەی ئەرا بەغداد هات دۊای قسەکردن لەباوەت هەڵگردن ئەرکەیل تایبەتیگ یا وەجۊر کلکریاییگ ئەرا دۆناڵد ترەمپ سەرۆک ئەمریکی هاتیە.
باوجی راپۆرتەگە لە سەرچەوەیل عراقی و خوەراوایی وتیە کە پێترایۆس وە شیوەی سڵاکاری کار کەێد، و ئەرک دەسمیەتیدان لە داڕشتن نەخشەیگ جیوەجیکاری ئەرا دووارە دروسکردن هیزەیل حەشد شەعبی دیرێد.
وتیش: پێترایۆس دۊای وەجیهیشتن بەغداد لەبان ماڵپەڕەیل پەیوەندی کۆمەڵایەتی نویساس، کە وەرپرسەیل لە بەغداد گرنگی زامنکردن دەزگایەیل ئەمنی ئەرا وەکارهاوردن هیز فامستنە، لە وەختیگ دیاری کرد کە ئەو هێمان راسەگە دوینێد لەباوەت دینامیکییەیل وەردەوام وەگەرد ئیران.
*سەرچاوەیل ئاگادار لەبان ئەو گفتوگۆەیلە وتنە کە پێترایۆس وە وردی گووش لە رخداریەیل عراقی گردگە لەباوەت لیکەفتە سیاسی و ئەمنییەیل ئەرا هەڵوەشانن یا تیکەڵکردن هیزەیل حەشد شەعبی، باوجی ئەوان ئاشکرا کردنە کە ئامانج واشنتۆن لەناوبردن ئەوەسە کە وە تووڕ هەڕەشەیگ هەرێمی سەرەکی زانێدەی کە لە دەیشت دەسەڵات دەوڵەت کار کەێد.
وتیش: سەرکردە شیعەیل و ملیشیایەیل وە تویڕەیی وەڵام پێشنیازەیل ئەمریکی دانە، وە هەشداریدان لەوەگ هەر تەقەلایگ ئەرا هەڵوەشانن حەشد یا تیکەڵکردنی وە زوور، هاتێ بوودە هووکار شیوانن ئارامی عراق و قومیان جەنگ ناوخۆیی، وتیش: کەسایەتییەیل بەسیاگ وە باڵە چەکدارەیل وە ئاشکرا هەڕەشەی تووڵەسەنین لە هەر وەرپرسیگ کردنە کە بەشداری لە پرۆژەیل ئەرا هەڵوەشانن هیزەیل حەشد شەعبی یا دووارە دروسکردنی بکەێد.
راپۆرتەگە دیاری کرد کە رخداریەیل گەورەن ئەرا عەلی زەیدی سەرۆک وەزیرەیل، کە واشنتۆن گرەو لەبان حکومەتەگەی کەێد کە خوەی لە دەسەڵات ئیرانی دۊرەو بخەێد وەگەرد مقیەتیکردن ئارامی ناوخۆیی، و وەرپرسەیل عراقی باس ئەوە کردنە کە شایەت زەیدی دۊای جەژن قوربان گەشت ئەرا واشنتۆن بکەێد ئەرا باسکردن لە پرسەیل هاوکاری ئەمنی ئایندەیی وەگەرد دۆناڵد ترەمپ سەرۆک ئەمریکی، هەرچەن شایەت وەختەگە وەبان رێڕەو دانوسەنین ئەمریکی - ئیرانی بەسیاوێدەو، دووپاتیش کرد کە متمانەی ئەمریکی وە بەغداد وە شیوەیگ تون لە ماوەی مانگەیل کۆتایی لە حکومەت محمد شیاع سوودانی لاواز بویە، وە هووکار ئەوەگ وەرپرسەیل ئەمریکی وە نەرمینوانی وەرانوەر پەلامارەیل باڵە پشتگیریکریاگەیل لەلایەن ئیرانەو لە ماوەی جەنگ هەرێمی زانستنەسەی.
راپۆرتەگە لە وەرپرسیگ عراقی وتیش کە دۆسیەی حەشد شەعبی رخدارییگە بایەسە وەگەردی رەفتار بکریەێد، باوجی وەختیگ کە لەلی نزیکەو بوود، شایەت لە رویید بتەقێدەو.
دیاری کرد کە واشنتۆن پێشنیازەیل عراقی کە وە جوانکاری زانستەیان رەت کردگە، لەناوییش ئەو بیرۆکەیلە کە ئەندامەیل چوارچیوەی هەماهەنگی خستنەسەی رۊ ئەرا ئاڵشتکردن حەشد شەعبی ئەرا وەزارەتیگ ئەمن فیدراڵی نوو لەژیر دەسەڵات سەرۆک وەزیرەیل.
وتیش: وەرپرسەیل ئەمریکی رکداری کەن لەبان جیوەجیکردن ریکارەیل وەرچەویگ، لەناوییش سەنین چەکە قورس و مامناوەنەیل لە میلیشیایەیل ئەرا دەس ئاسایش دەوڵەت جێ متمانە، و لادان ئەو سەرکردەیلە کە دەسیان لە پەلامارەیل دژ وە ویلایەتە یەکگرتگەیل و بەرژەوەنییەیل کەنداو بویە.
راپۆرتەگە دووپات کرد کە هەرچەن زوور و فشار هەس، ئەوە هەڵوەشانن هیزەیل حەشد شەعبی لەڕۊی سیاسی و یاساییەو ئاڵووز بوود، چۊنکە حەشد وەپای یاسای عراقی مقیەتی کریاس، و خاوەن پشتگیری پەرلەمانی فراوانە لە ری ئەو پارتەیلە کە کۆنترۆڵ لەبان نزیکەی 180 کورسی لە ئەنجومەن نۊنەرەیل کەن.
وەپای ماڵپەڕەگە کە لە زوان کەسایەتییەیل سیاسی، فرەی سەرکردە شیعەیل وە شیوەیگ تایبەت وەو مەترسییەیلە دان نیەن کە باێە چەکدارەیلە دۊننەی، باوجی ئەوان باوەڕیان ئەوەسە کە هەر چارەسەریگ داوای گفتوگۆیگ نیشتمانی پلە وە پلە کەێد، و پشتگیرییگ ئایینی لە نەجەف، و زەمانەتەیل فراوان ئەرا دۊرکەفتن لە کاردانەوەیل تون.
دیاری کرد کە لەباوەت واشنتۆن، دیارە کە ئارامی و سەبر کۆتایی تێد، کە وەرپرسەیل ئەمریکی ئیسە چەو لە هوشدارییە دووارەبۊیەیل لەباوەت رخباریەیل هەڵوەشانن حەشد شەعبی وەجۊر تەقەلایەیل ئەرا وەدەسهاوردن وەخت وەگەرد مقیەتیکردن ئی رەوش ئیسە کەن.
وتیش: عراق خوەی وە گیرخواردن لەناوەین زوور رکابەرەیل دۊنێد، لەناوەین مقیەتیکردن پەیوەندییە ستراتیژییەیل وەگەرد ویلایەتە یەکگرتگەیل، و لە خود وەخت دۊرکەفتن لە رۊوەرۊبوینیگ راستەوخۆ وەگەرد باڵە پشتگیریکریاگەیل لەلایەن ئیرانەو کە وە قۊلی لەناو دەوڵەتەگە ریشە کوتایە.
راپۆرتەگە کۆتایی وە قسەیلی هاورد کە چۊنیەتی جویلەی بەغداد لە ئی ململانێە تەنیا ئایندەی حەشد دیاری نیەکەێد، بەڵکم تەرازۊ هێزەیل فراوانتریش لەناو عراق و لە گشت لایەیل ناوچەگە دیاری کەێد.