ماجد سۆرەمێری/ پرس کوردەیل فەیلیی لە عراق وە نموونەیگ بیوینە و پڕژان ئەرا چەوسیان دوولایەنە دانریەێد؛ چوینکە جەزرەوەی نەتەوەی کوردی و مەزهەبییان دان، کە یەیش کردەیانە ئامانج ئەرا سیاسەتەیل دەرکردن زوورکاری و زەفتکردن رەگەزنامە و دەسناین وەبان ماڵ و سامانەیلیان کە لە ساڵ 1980 رەسیە لووتکە؛ و ئمڕوو، دویای رەدبوین زیاتر لە دوو دەیە لەبان ئاڵشتکاری سیاسی لە 2003، و هەرچەن دەرچگن بڕیارەیل کە ئەوەگ وەسەریان هات وە "جینۆساید" دەنە قەڵەم، بەڵام راسیی کرداری هێمان شیوەی راسگانی وەچ گەورەیگ لەناوەین یاسادانان و جیوەجیکردن هەس.
راسیەگە ئیسە:
لەناوەین دانوەپیدانان هێمایی و پەراویزخستن کرداری.
کوردەیل فەیلی ئمڕوو لە شیوەیگ لە "دادپەروەری هێمایی" ژیەن؛ لە وەختیگ سەرۆکایەتییەیل عراقی و سەرکردایەتییەیل کوردستانی پرسە و ماتەمینی لە یاد "رووژ شەهید فەیلی" وەپا کەن، تاک فەیلی لە بەغداد، واسیت، دیالە، یا لە تاراوگە، تویش ئاڵووزییەیل بیرۆکراسی شەکەتکەر بوودەو.. فرەیگ رەگەزنامەیان گلەو خوارد، بەڵام هەزاران کەس هێمان لە کێشەیل توومارەیل چەسپیان ناڵن کە رووژیگ موهر "تەبەعیە" نادە تیوەڵیان، کە یەیش ریگرە لەوەردەم وەدەسهاوردن مافەیل تەواوی هاووڵاتیبوین و خزمەتگوزارییەیل.
گیچەڵەیل هێمان وەردەوامن
هاتێ کێشەیل ئیسەی کورد فەیلییەیل لە سێ تەوەر سەرەکی کوڵبڕەو بکریەێد:
گلەوهاوردن داشتەیل: هێمان داشتەیل فراوانیگ لە ناوچەیل زینگ جویر "شۆرجە" و "جەمیلە" و "عەگد ئەکراد" لەدەس داگیرکەرەیل نوو یا دامەزراوەیل حکومین، لە ناوڕاس تەمەڵی فرەیگ لە ریکارەیل دەسەی ململانێیەیل خاوەنداریەتی.
پرس سەرنقومکریایەیل: هێمان چارەنووس هەزاران لەو گەنجەیلە کە لە هەشتایەیل دەسگیر کریان نەزانریاس، وەگەرد نەوین تەقەلایەیل مینەکردن بەرنامەداریگ لەبان بڕە قەورسانەیل ئەوان و قەرەبووکردن کەسوکاريان.
نوێنەرایەتی سیاسی: فەیلییەیل هەس کەن کە "بوینەسە پیەڵیگ لەناوەین ناسنامەیل" کە مافیان لە ناوەندەیل دروسکەر بڕیار وەپیان نەیریاس؛ ئەوان تویش پەراویزخستن بوون لە بەشەوکردن پۆستەیل حکومی، و فرەی وەخت دەنگەیلیان ئەرا بەرژەوەنی فراکسیۆنیە گەورەیل چوود وەبی بویین "کۆتا" -کە گونجیاگ بوود وەگەرد قەوارەی سروشتییان و لە ناوڕاس شوونەیل بویینیان- کە مقیەتی لە تایبەتمەندییان بکەێد هەر جویر ئەوەگ لەلای کەمینەیل ترەک هەس.
ئومیدەیل ئایندە: هاووڵاتیبوین تەواو نەک "بەخشیش"
کوردەیل فەیلی لە ساڵ 2026 چەوڕی چگن کەن لە "لاڵکیان" ئەرا "پابەندییەیل یاسایی"، و ئەوان بارگرانی ئومیدەیلیگ دیرن کە وە رەوا و لۆژیکی دویننەی کە دیارترینیان یانەس:
کاراکردن یاسای رێکخستن مافەیل کوردەیل فەیلیی کە فرە چەوڕیی کریا، تا بوودە چەتریگ یاسایی گشتگیر ئەرا لاوردن گشت شۊنەوارە گەنەیل بڕیارە ستەمەیل (جویر بڕیار 666 هەڵوەشیاگ).
وەدەسهاوردن نوێنەرایەتی پەرلەمانی و جیوەجیکردن کە گونجیاگ بوود وەگەرد قەوارەی قوربانیدانەیلیان و رۆڵ ئابووری و رووشنهویری میژووییان لە دروسکردن دەوڵەت عراقی.
گلەوهاوردن رێز رووشنهویری ئەرا زوان و ناسنامەیان کە هەڕەشەی تاویان هابانی وە مدوو دەیەیلیگ لە دەرکردن و رخبردن.
ئاست وەڵامداین فەرمی
هەرچەن بویین "نیازەیلیگ خاس" هەس کە گەورە وەرپرسەیل لە بەغداد و هەولێر نیشانی دەن، بەڵام وەڵامداینەگە هەر دیل "بەشبەشەکی" مینێد.. کە ئەو حکومەتەیل یەک وەشوونیەک هاتنە رەفتار وەگەرد باوەنەگە جویر دۆسیەیگ کردنە "قەرەبووکردن دارایی" سادە، لە جیای رەفتارکردن وەگەردی جویر پرسیگ "دادپەروەری راگوزەر" گشتگیر کە داوای وەخشین فەرمی و قەرەبووکردن دەروینی و ماددی لەخوەی بگرێد کە ئی پێکهاتە دووارە تیکەڵ وە چنیایی دەوڵەت بکەێد جویر هاوبەشیگ رەسەن نەک جویر میوانیگ.
رەدبوین 46 ساڵ لەبان ئەو تاوانە وەیادهاوردنیگە کە مافەیل وە کوینەبوین نیەکەفن، و ئارامی عراق تەواو نیەوود وەبی خەفانن پەڕەی ئەو ستەمە کە رەسیە کوردەیل فەیلی وە شیوەیگ ریشەیی و دادپەروەرانە.