فاتیمە سەڵاح ئەرکەوازی
خانەقین تەنیا ناونیشانیگ کارگێری نییە لەبان نەخشە، بەڵکم فەرهەنگیگ زینگە کە وشەیلی وە خوین و مێژوو نویسانییە، هنای باس لە جیاوەکردن جەلەولا یا هەر بستیگ تر لەی خاکەی کەین، تەنیا باس کردن ئاڵشتبوین سنوور شارەوانیەگەی نیەکەیمن، بەڵکم باس لە هەڵوەشانن ئەو تان و پۆیە کەیمن کە شوناس "کوردایەتی" لەی شوین و نوینە وەپی چنیاس.
هەر کویچەیگ یا هەر ئاواییگ، و هەر گردیگ لەی ناوچە ناویگ دیرێد کە چوودەو بان ریشگ زوان رەسەن کوردی، هنای جەلەولا کرێدە قەزا و لە خانەقین جیاوەکرێد لەڕاسی پەیوەنی دەنگ و وشەیلمان وەرد یەکتر بڕێد، یەیش تەقەلایگە تا پاشگر کوردی لە ناوچەگە جیاوەبکرێد و ناسنامەی نوویگ دویر لە مێژوو وەبان ناوچەگە بچەسپنن.
ئەگەر دویەکە پێشمەرگەیل قارەمانەیلمان کە شانازیکەم دویەت یەکیگم لەوانەگ وە خوین خوەیان رینەیان ئێ خاکە داگیربکرێد ئەوە ئمڕوو ئەرک رووشنهویرە و نویسەرە ری نەێد ئێ خاکە وە "نووک قەڵەم" و بڕیار سیاسی سەرد و بی روح کوت کوت بکرێد.
پاراستن خانەقین وە قەوارە مێژوویەگەی وەفادارییەگە ئەرا خوین شەهیدەیلمان کە نەخوازین یەکترازان قەومایەتی و زوانی لەی خاکە بوینن.
بانگەوازیگ ئەرا ویژدان میلکانمان، هەوەجە کەێد گشتی بزانێد، " زوان وەبی خاک بوودە زوانیگ ئاوارە، و خاکیش وەبی زوان بوودە لەشیگ بی روح"، هەر وەی مدووەس هەر بڕیاریگ بوون "بویچگەوکردن خانەقین" لەلی باد، راستەوخوەی گورزدانە لەو فەرهەنگ دەوڵەمەنە کە ئیمە جویر پارێزەر دیالێکت کوردی خوارگ خوسەی خوەیمن.
ئیمە نیەتوایمن نەوەیل ئایندەمان لە جەلەولا و سەعدیە و خانەقین جویر بیانی بنووڕنە یەکتر تەنیا وە مدوو ئەوەگ سیاسەت سنوور کارگێری لەناوەینیان کیشاس، خانەقین وە جەلەولا و سەعدیە و گشت ئاوایەیل دەوروگەردی یەک یەکەی کولتووری و زوانییە و هویچ بڕیاریگ بان کاغەز نیەتوەنێد ئێ رەسانایەتیە لە دڵمان بویچگەو بکەێد.