شەفەق نیوز - واشنتۆن/ تاران/ عەمان/ مەنامە

سوپای ئەمریکی، ئمڕوو سێشەممە، کووتاییهاوردن وە پەلامارەیل سەربازی راگەیان کە شۊنەیل سەربازی لەناو چەن شاریگ کەناراوی ئیرانی کردنە ئامانج، هاوەخت وەگەرد گلەوخواردن گرژییە ئەمنییەیل لە ناوچەگە لە چەن رووژیگ گوزەشتەو.

سوپای ئەمریکی، لە بەیاننامەیگ فەرمی، باس ئەوە کرد کە وە تەقەمەنیەیل هۊرد سیستەمەیل وەرگری ئاسمانی لەبان کەنارەیل ئیرانی کردەسە ئامانج، لەناویان شۊنەیل وەشیان مووشەک و درۆن لە ناوچەیل بوشەهر، و جاسک، و کەنارەک، و ئەبو موسا، و بەندەر عەباس، یەیش وە ئامانج چەسپانن گەمارۆی تەواوەتی لەبان بەندەرە دەریاییەیل ئیرانی.

سوپاگە لە بەیاننامەی خوەی دووپات کرد کە ئیرنگە زیاتر لە 50 هەزار سەرباز ئەمریکی لە خوەرهەڵات ناوڕاس بڵاو بۊنە.

لەلای خوەییشەو، سوپای پاسداران ئیرانی، لە بەیاننامەیل سەربازی فەرمی، راگەیان کە وە مووشەک و درۆن کەشتیگەل دەریایی پەنجەم ئەمریکی لە بەحرەین، و دامەزراوەیل ئەمریکی و شۊنیگ "دوژمەن" لە بنکەیگ ئاسمانی لە ئوردن کردیەسە ئامانج.

لەی ناوەینە، تەلەفزیۆن ئوردنی لە زوان هیزە چەکدارەیلەو خەوەرداد، لە وەرگردن و وەخوارخستن 4 مووشەک کە لە خاک ئیرانەو چگنەسە ناو ئاسمان ئوردن.

لەبان ئاست کەشتیوانی و ئابووری، ئاژانس "بلومبێرگ" لە زوان داتایەیل چەودیاریکردن کەشتییەیلەو خەوەرداد، کە جویلەی رەدبوین دەریایی لە تەنگەی هورمز وە شیوەیگ نیمچە تەواویگ پەکیکەفتیە لە شەوەکی زۊ ئمڕوو سێشەممە وەگەرد گلەوخواردن گرژییەیل ئەرا ناوچەگە.

ئاژانسەگە زیای کرد کە ئیران وە نهێنی کەشتییە نەغتهەڵگرەیل لە تەنگەی هورمز کردیەسە دەیشت لە ماوەی رووژەیل گوزەشتە، تەنانەت وەرجە راگەیانن ئەمریکا لە نیاز خوەی ئەرا دووارە چەسپانن گەمارۆ دەریاییەگە، و باس ئەوە کرد کە شەش کەشتی نەفتهەڵگر گەپ کە کەفنە ژیر سزایەیل ئەمریکی هەفتەی گوزەشتە لە تەنگەی هورمزە رەد بۊنە ئەرا کەنداو عومان وەگەرد وسانن کار ئامرازەیل پەیوەندیکردن.

یەیش هاوەختە وەگەرد راگەیانن هیز دەریایی ئەمریکی، ئیوارەی دۊکە دوشەممە، لەباوەت وەخت دەسکردن وە جیوەجیکردن گەمارۆ دەریاییەگە لەبان ئیران، و دووپات ئەوە کرد کە گشت دەوڵەتەیل بی جیاوازی گرێدەو.

هیز دەریایی ئەمریکی، لە بەیاننامەیگ کە ئاژانس شەفەق نیوز چەودیاریی کرد، وت "گەمارۆگە لەبان گشت بەندەرەیل ئیرانی لە سەعات 20:00 وە وەخت گرینج لە سوو چوارشەممەو دەسوەپی کەێد"، و دیاری کرد کە "گەمارۆگە تەواو کەنار ئیرانی گرێدەو وە بەندەرەیل و وێستگەیل نەفت و گشت کەشتییەیل بی نووڕستن پەرچەم ئەو دەوڵەتە کە بەرزی کەنەو".

هیز دەریایی ئەمریکی ئاشکرا کرد کە "گەمارۆگە ری لە رەدبۊن کەشتییە بیلایەنەیل وەناو هورمز ئەرا شۊنەیل ترەک بیجگە ئیران نیەگرێد، و ری وە رەدبۊن بارەیل فریاگوزاری مرۆیی دەێد وەو مەرجە بچنە ژیر وەشکین".

لە چوارچیوەی سیاسی، دۆناڵد ترەمپ سەرۆک ئەمریکی وەرجەتر دووپات ئەوە کردۊ کە ویلایەتە یەکگرتگەیل کۆنترۆڵ تەنگەی هورمز گرێدە خوەی، و باس ئەوە کرد کە وڵاتەگەی باج چەسپنێد لە وەرانوەر پاسەوانیکردنیگ رێڕەوە ئاویە ستراتیژییەگە.

ترەمپ، لە پۆستیگ لەبان سەکوو "تروس سۆشیاڵ"، وت "تەنگەی هورمز وازە، و واز مییێد، چ ئیران باێدە ناوی یا نە، ئیمە گەمارۆ ئیرانی دووارە چەسپنیمن، کە وە ئی ناوە نامە نویسیاس چۊنکە تەنیا ری لە کەشتییەیل ئیران یا بریکارەیلی گرێد تا ناێدە نا یا ناێد وە دەر".

وتیش: "گشت دەوڵەتەیل ترەک سوود لە وەکارهاوردن دادپەروەرانە و واز تەنگەگە وەرگرن. ویلایەتە یەکگرتگەیل لە ئیسەو وەرەو دۊا وە مقیەتیکەر تەنگەی هورمز ناسریەێد، بەڵکم وە ئی شیوە، و وە رۊی دادپەروەری، قەرەبوو 20% لە بەهای گشت ئەو بارەیلە کریەێد کە رەد بوون، ئەرا گشت خەرجەیل خوازیاگ وە دابینکردن ئاسایش و بیوەیی ئەرا ئی بەشە ئاڵووز لە جەهان".