شەفەق نیوز - واشنتۆن

هیزە هشکانییەیل ئەمریکی کار لەبان ئامادەکردن پلانیگ ئەرا جیوەجیکردن فەرمان لەسێدارەداین 4 زیندانی حوکمدریاگ وە لەسێدارەداین لەناو سوپای ئەمریکی کەن، لە ئەگەر دەرچگن فەرمانیگ لە سەرۆک ئەمریکییەو وە رازیبۊن لەبان جیوەجیکردنی، وەپای بەڵگەنامەیگ پلانسازی ناوخۆیی کە تووڕ "ئەی بی سی نیوز" چەوی وەپی کەفتگە.

 وەپای راپۆرتەگە، جیوەجیکردن ئی گامە، بوودو یەکەم جار کە سوپای ئەمریکی فەرمان لەسێدارەداین لەبان تاوانبارەیل سەربازی ئەمریکی لە وەرجە زیاتر لە نیم سەدەو جیوەجی بکەێد.

 وەپای بەڵگەنامە ناوخۆییەگە کە لە شوبات / فێبرایەر گوزەشتە دەرچگە، و ناو "ئۆپەراسیۆن دادپەروەری یەکلاییکەرە" هەڵگردگە، پلانەگە دریەێد وە وەرپرسەیل سوپا ئەرا هەماهەنگیکردن وەگەرد نویسینگەی زیندانە فیدراڵییەیل ئەرا بردن زیندانییە حوکمدریاگەیل وە لەسێدارەداین لە زیندان سەربازی لە "فۆرت لیڤنوورث" لە ویلایەت "کەنساس" ئەرا دامەزراوەی لەسێدارەداین فیدراڵی لە شار "تیر هۆت" لە ویلایەت "ئیندیانا"، کە ئەو دامەزراوەسە کە وەزارەت داد زنجیرەیگ لە لەسێدارەداینە فیدراڵییەیل لە مەوقەی خول یەکەم سەرۆک دۆناڵد ترەمپ لەناوی جیوەجی کرد.

 سوپای ئەمریکی هیچ لەسێدارەداینیگ وەرانوەر  هیچ یەکیگ لە ئەندامەیل خزمەتگوزارییەگە اە ساڵ 1961ەو جیوەجی نەکردگە، مەوقەیگ سەرباز براڤۆ جۆن بێنێت لەسێدارە دریا دۊای تاوانبارکردنی وە دەسدریژیکردن و تەقەلای کوشتن مناڵیگ 11 ساڵان لە نەمسا.

 قسەکەر وەناو سوپا، سینثیا سمیس، وت کە سوپاگە پلان و مەشقەیل پەیوەندیدار وە لەسێدارەداینەیل ئەنجام دەێد، وەجۊر ئەرکەیل ترەک چەوەڕیکریاگ، لە چوارچیوەی ئامادەکارییە دەورییەیلی ئەرا رەفتارکردن وەگەرد هەر فەرمانیگ کە شایەت لە کۆشک چەرمگەوە دەرچوود.

وتیش کە مەشقەیل پەیوەندیدار وە ئی ئۆپەراسیۆنە وە شیوەیگ رێک یە 20 ساڵە ئەنجام دریەن، و بەشیگە لە پلانسازی وەردەوام لە ئەگەر رازیبۊن سەرۆک لەبان جیوەجیکردن فەرمان لەسێدارەداین، وە دووپاتکردن ئەوە کە لە خود وەخت سوپاگە تا ئیسە هیچ فەرمانیگ دیاریکریاگ لە سەرۆکەگەو وەرنەگردگە.

و وەپای پلانەگە، دادگای سەربازی تۊنێد فەرمانەیل وە لەسێدارەداین دەر بکەێد، باوجی جیوەجیکردنیان رازیبۊن سەرۆک خوازێد، بیجگە ئەوەگ کۆشک چەرمگ وەڵام داوایگ ئەرا لێدواندان نەداگە لەباوەت ئەوەگ ئایا ترەمپ نیاز دیرێد وەردەوام بوود لە جیوەجیکردن هەر یەکیگ لە فەرمانەیل لەسێدارەداین تاوانبارە سەربازییەیل، و پرسیارەیل خستەسە لای سوپاگە.

هەرلیوا، پلانەگە شیوەی رەفتارکردن سوپا وەگەرد پەیوەندییە گشتییەیل پەیوەندیدار وە هەر پرۆسەی لەسێدارەداینیگ گرێدە خوەی، لەناویانیش رێکخستنەیل ئامادەبۊن میدیایەیل راگەیانن.

 سەرۆک ترەمپ لە ماوەی خول دۊەم خوەی وەکارهاوردن سزای لەسێدارەداین لەبان ئاست فیدراڵی کارا کردەو، کە لە یەکەم رووژ لە پۆستەگەی فەرمانیگ جیوەجیکردن دەرکرد کە دریا وەزارەت داد ئەرا دەسکردنەو وە جیوەجیکردن سزای لەسێدارەداین وە شیوەیگ فراوانتر، دۊای وساننی لە ماوەی ئیدارەی سەرۆک وەرین جۆ بایدن.

 لە سەردەم سەرۆک وەرین باراک ئۆباما، هیچ لەسێدارەداینیگ فیدراڵی جیوەجی نەکریاس، هەرلیوا فەرمان لەسێدارەداین دەرچگ لە وەرانوەر یەکیگ لە زیندانییە سەربازییەیل کە ئەویش دوایت لۆڤینگە کەمەو کریا ئەرا زیندانیکردن هەمیشەیی وەبی دەرفەت ئازادکردن مەرجدار.

 لە مایۆ، وەزیر جەنگ پیت هێگسێث مەدالیای دڵ ئەرخەوانی وەخشیە 9 لە جەنگاوەرە دێرینەیل لە بنکەی "فۆرت کامبڵ" لە ویلایەت "کێنتاکی"، کە لە پەلاماریگ لە ساڵ 2003 لە ئۆردوگای "پەنسلڤانیا" لە کوەیت زەخمدار بۊن، کە سەرباز وەرین حەسەن عەبەک جیوەجیی کرد، کە تاوانبار کریا وە کوشتن و دەسکردن وە کوشتن دۊای وەشانن بۆمبەیل لەبان چادرەیل و تەقەکردن لە سەربازەیل.

 ئی چوار سەربازە کە فەرمان لەسێدارەداین وەبانیان دەرچگە ئیسە کەفتنەسە وەر چارەنویسیگ دیاریکریاگ لە ئەگەر کاراکردن پلانەگە، کە ئەوانیش:

1- نزال حەسەن: رائید وەرین کە تاوانبار کریا وە تەقەکردن وەبڕەو لە بنکەی "فۆرت هود" لە ساڵ 2009، کە بویە هووکار کوشیان 13 کەس و زەخمداربۊن 32 کەس ترەک.

 2- ڕۆناڵد گرای: سەرباز وەرین لە تیپ پەرەشووتەیل 82، کە لە ساڵ 1988 تاوانبار کریا وە 14 توومەت کە 3 توومەت کوشتن وە پیشینەی رکداری، و 3 توومەت دەسدریژیکردن گرێدە خوەی، و سەرۆک وەرین جۆرج دەبلیو بوش لە ساڵ 2008 رازی بوی لەبان جیوەجیکردن فەرمان لەسێدارەداینی، باوجی وە بڕیار دادوەریگ فیدراڵی وسیا، و ئیسە تاکە حوکمدریاییگە کە سەرۆکیگ ئەمریکی وەرجەتر ئیمزا لەبان حوکم لەسێدارەداینی کردگە.

 3- تیمۆسی هێنیس: رەقیب یەکەم وەرین، کە تاوانبار کریا وە توومەت دەسدریژیکردن و کوشتن ژنیگ و دوو دۊەتی، و دۊای ئەوەگ فەرمانگەی هەڵوەشیا و لە دادگایگ مەدەنی بیتاوان دەرچگ، دۊاتر کەیسەگە دووارە واز کریاو وە وەکارهاوردن بەڵگەیل دی ئێن ئەی نوویگ کە لە گوزەشتە لە وەردەس نەۊن، تا دووارە داوا کریا ئەرا خزمەت چالاک و لەوەرانوەر دادگایگ سەربازی دادگایی بکریەێد و فەرمان لەسێدارەداین وەبانی دەرچگ.

 4- حەسەن ئەکبەر: رەقیب وەرین لە چەک ئەندازیاری جەنگی، کە تاوانبار کریا وە کوشتن و تەقەلای کوشتن دۊای وەشانن بومبەیل دەسی و وازکردن ئاگر لەبان هاوڕیەیلی لە سەربازە ئەمریکییەیل لەناو چادرەیلیان لە بنکەی "کامب پەنسلڤانیا" لە کوەیت لە ساڵ 2003 وەرجە پەلامارداین عراق.

جی باسە کە وەزارەت داد ئەمریکی لە ئەپریل گوزەشتە هەنگاوەیل زیاتریگ راگەیان ئەرا زویکردن لە رەوت جیوەجیکردن فەرمانەیل لەسێدارەداین، کە فراوانکردن ری پەسەنکریاگەیل ئەرا جیوەجیکردنیان گردە خوەی تا لەسێدارەداین وە گولەوارانکردن بگرێدە خوەی.