شەفەق نیوز - تاران
ئاژانس ناودەوڵەتی وزەی ئەتۆمی، دوشەممە، راگەیان، کە کۆمەڵگەی خونداب ئەرا ئاو سەنگین لە ئیران لە کار وسیاس، دویای ئەوەگ هەفتەی گوزەشتە پەلامارەیل ئیسرائیلی کردنەی ئامانج.
ئاژانسەگە، دویای شیەوکردنیگ سەروەخوەی ئەرا وینەیل مانگە دەسکردەیل، باس کرد کە شوون خونداب (ناو نوو کارلیکەر ئەراک) تویش زەرەردەیل گەورەیگ هاتیە و دی کار نیەکەێد، و وتیش کە "دامەزراوەگە هۊچ مادەیگ ئەتۆمی ئاشکراکریای لەناوی نییە".
سوپای ئیسرائیلی، جمعەی گوزەشتە، چگە ژیر پەلاماردان کارلیکەرەگە.
لە بەیاننامەیگ وت: هیز ئاسمانی ئیسرائیلی وەرجە وەختیگ کەم کارلیکەر ئاو سەنگین لە ئەراک لە ناوەڕاس ئیران کردە ئامانج، و وە شوونیگ سەرەکی ئەرا بەرهەمهاوردن پلوتۆنیۆم وەکارهاوریاگ لە چەکەیل ئەتۆمی زانست.
ئی کارلیکەرە ئامانجیگ بوی لەو پەلامارەیلە کە لە حوزەیران گوزەشتە رویدان، و دووارەیش گلەو خوارد تا لەی جەنگە بکریەێدە ئامانج، کە یەیش گرنگی ستراتیژیی دیاریگ دەێد.
گرووپ 5+1 (کە وڵاتەیل پەنجەی هەمیشەیی ئەندام لە ئەنجومەن ئاسایش وەگەرد ئەڵمانیا لەخوەی گرێد) نیگەرانی خوەی لە دروسکردن کارلیکەرەگە نیشان دا، وە مدوو بەرهەمهاوردن ساڵانەی نزیکەی هەشت کیلۆگرام لە مادەی پلوتۆنیۆم، و ئی بڕە وە بەس زانستن ئەرا دروسکردن بومبیگ ئەگەر ئیران بڕیار بیەێد وەرەو دروسکردن چەکەیل ئەتۆمی بچوود، لەوەر ئەوەیش ئیران و گرووپەگە وەپەی بڕگەی سێیەم لە پاشکۆی یەکەم لە رێککەفتن ئەتۆمی یەکەو کەفتن لەبان بەسیان دەم کارلیکەرەگە وە چیمەنتۆ و دووارە دروسکردنی.
و وەپەی رێککەفتن ئەتۆمی، گرووپیگ کار دروس بوی ئەرا دووارە پرۆگرامکردن کارلیکەر ئەراک ئەرا ئاو سەنگین وە ئەندامیەتی ئیران و چین و ویلایەتە یەکگرتگەیل ئەمریکا، بەڵام دویای کیشانەوەی ئەمریکا لە رێککەفتنەگە، بەریتانیا خریا شوونی، بەڵام گرووپەگە پابەندییەیل خوەی لەباوەت ئی کارلیکەرە جیوەجی نەکرد، و ئیران خوەی دەسکرد وە دووارە پرۆگرامکردن شوونەگە لە دۊاتر. کارلیکەر خونداب (ئەراک) وە یەکیگ لە گەوراترین دامەزراوە ئەتۆمییەیل ئیران دریەێدە قەڵەم، و کەفێدە دۊری پەنج کیلۆمەتر لە شار خونداب لە ناوەڕاس ئیران، و پرۆسەی دروسکردنی لە ساڵ 1998 ئەرا بەرهەمهاوردن ئاو سەنگین وەکارهاوریاگ لە پیشەسازییە ئەتۆمییەیل دەسوەپی کرد، ئیجا لە ساڵ 2006 واز کریا.
یەکەمین زانیارییەیل لەبان کارلیکەر خونداب لە کانوون یەکەم 2002 دەرکەفت، وەختیگ وینەی مانگە دەسکردەیل لە پەیمانگای زانستەیل و ئاسایش ناودەوڵەتی بڵاو کریا، و ئیران ساڵانە 20 تەن لە ئاو سەنگین بەرهەم تیەرێد.
بیهروز کەمالوەندی، قسەکەر وەناو وزەی ئەتۆمی ئیران، لە وەختیگ گوزەشتە وت: "ئیران ئی ئاوە ئەرا هەشت وڵات کل کەێد".
کارلیکەرەگە لە دوو بەش گەورە دروست بویە، یەکەم کۆمەڵگەی بەرهەمهاوردن ئاو سەنگینە، و دووەم کارلیکەریگ لێکۆڵینەوەییە، و سزەمەنی وەسەرچگ لە کارلیکەرەگە پلوتۆنیۆم لەخوەی گرێد، کە توەنریەێد لە دروسکردن بومبیگ ئەتۆمی وەکاری بارێد.