شەفەق نیوز - چەودیاریکردن 

توومارکردن تۊشبوینەیل و مردنەیل پەیوەندیدار وە ڤایرۆس "هانتا" لەناو کەشتییگ گەشتیاری، رخەیل جیهانی لە باوەت رخباری ئی ڤایرۆس دەگمەنە دووارەو کرد، وە تایبەت زنجیرەی "ئەندیز"، کە وە یەکیگ لە کوشندەترین زنجیرەیل هەژمار کریەێد، لەناو پرسیارەیل زیایبۊگ لە باوەت هووکارەیل نەڕەسین تا وە واکسین کاریگەر کە سنووردار بڵاوەوبوینی و ئاڵووزییە کوشندەکەیلی بکەێد.

 ناتالیا ساتایڤا شارەزای رووسی لە زانست ڤایرۆسەیل وت: گەشەپیدان واکسین دژ وە ڤایرۆس "هانتا" رۊوەرۊ چەن ئاڵووزییگ زانستی و پزیشکی بوود، کە دیارترینیان فرەجۊری گەورەس لە زنجیرەیل ڤایرۆسەگە، و جیاوازی سروشت پەتاگە لە ناوچەیگەو ئەرا ناوچەیگ ترەک، بیجگە لە سنوورداری بڵاوەوبوینی لە وەراورد وەگەرد ڤایرۆسەیل جیهانی ترەک جوور کۆرۆنا یا ئەنفلۆنزا.

 ساتایڤا وتیش: ڤایرۆسەیل "هانتا" وە شیوەیگ بنەڕەتی لە قرتنەیلەو ئەرا ئایەم چن لە ری هەڵمژین تەنۆلکەیل پیسبوی وە میز یا پاشماوەی ئاژەڵە تۊشهاتگەیل، لە وەختیگ گردن پەتاگە لەناوەین مەردم وە دەگمەن فرەیگ هەژمار کریەێد و نزیکەی تەنیا لەبان زنجیرەی "ئەندیز" کە هەس لە ئەمریکای باشوور سنووردارە.

 شارەزایەیل دۊنن، کە سنوورداری بڵاوەوبوین نەخۆشییەگە لە ئاست جیهانی یەکیگ لەو هووکارەیلە بویە کە قەوارەی بەرهەمکاری تەرخانکریاگ ئەرا گەشەپیدان واکسین بازرگانی لە ئاستیگ فراوان کەمەو کردگە، وە تایبەت کە فرەی تۊشبوینەیل لەناو ناوەندەیل جوگرافی دیاریکریاگ و لە رەوشەیل ژینگەیی دیاریکریاگیگ توومار کریەین.

هەرلیوا، ڤایرۆسەگە شیوازیگ پەتایی وەردەوام نەیرێد لە ماوەی ساڵەگە، کە هیلێد کۆمپانیایەیل دەرمان کەمتر گرنگی بیەن وە بەرهەمکاری خەرجدار کە شایەت داهاتیگ ئابووری گەورە وەدەس نەارن، لە وەراورد وەگەرد بیماریەیل فراوان بڵاوەوبۊ.

ریخریاگ تەندروسی جیهانی باس ئەوە کەێد کە رەفتارکردن وەگەرد ڤایرۆس "هانتا" لەی وەختە پشت بەسێدە وەرگری و ئاشکراکردن زۊوەخت و چاودیاریکردن پاڵپشتیکەر، چۊنکە تا ئیسە هیچ چارەسەریگ جۊری راستەوخۆ یا واکسین پەسەنکریاگ لە ئاست جیهانی نییە.

 تایبەتمەندەیل دووپات کردم کە گەشەپیدان واکسین دژ وە ڤایرۆسەیل کە لە ئاژەڵەیلەو ئەرا ئایەم تیەن وە ئاڵووزتر مینێد لە ڤایرۆسە مرۆڤییە باوەیل، وە هووکار ئاڵشتبوین زنجیرەیل و سەختی جیوەجیکردن تاقیکردنەوەیل کلینیکی فراوان لەبان شمارەیگ گەورە لە تۊشبویەیل.

لە خود وەخت، ریخریاگ تەندروسی جیهانی دووپاتی کرد لەبان ئەوە کە رخداری ئاڵشتبوین ڤایرۆس "هانتا" ئەرا پەتاییگ جیهانی وە فرە نزم مینێد، و دیاری کرد کە ڤایرۆسەگە وەو شیوە بڵاوەو نیەوود کە کۆڤید-19 وەپی بڵاوەو بوی.

 وەل ئەوەیش، شارەزایەیل تەندروسی هووشداری دەن لەوە کە رخداری "هانتا" لە تونی ئاڵووزییەگەیلیە، چۊنکە شایەت بوودە مدوو پەککەفتن هەناسەدان تونیگ یا نیشانەیل خۊنوەربوین کوشندەیگ، وە تایبەت لە وەخت دۊاکەفتن دەستنیشانکردن یا نەوین چەودیاری پزیشکی زویوەزوی.

 لێکۆڵەرەیل لە چەن وڵاتیگ وەردەوامن لە کارکردن لەبان گەشەپیدان واکسینەیل تاقیکاری و تەکنیکەیل وەرگری نوو، باوجی رەسین وە واکسینیگ گشتگیر و کاریگەر هێمان  لێکۆڵینەوەیل و تاقیکردنەوەیل زیاتر خوازێد.